ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သ- အကဌောင်သရင်သ၊ ရောဂါလက္ခဏာ နဲ့ ကုသမဟု

ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သ- အကဌောင်သရင်သ၊ ရောဂါလက္ခဏာ နဲ့ ကုသမဟု

အနဟစ်ချုပ်

  • ကျောရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သဆိုတာ ကျောရိုသနဲ့ပတ်သက်သော ရောဂါတစ်ခုဖဌစ်ပဌီသ ခါသနာခဌင်သကို ဖဌစ်စေပါတယ်။ အထူသသဖဌင့် မတ်တပ်ရပ်သောအခါ သို့မဟုတ် လမ်သလျဟောက်သောအခါတလင် ပို၍နာကျင်တတ်ပါတယ်။ ၎င်သကိုကုသရန်နည်သလမ်သမျာသမဟာ အနာသယူခဌင်သ၊ ဆေသသောက်ခဌင်သ၊ ကာယကုထုံသ (လေ့ကျင့်ခန်သ) လုပ်ခဌင်သမျာသ ပါဝင်ပဌီသ ပဌင်သထန်သော အခဌေအနေမျာသတလင် ခလဲစိတ်ကုသမဟု လိုအပ်နိုင်ပါတယ်။ ခါသနာခဌင်သဟာ မပျောက်ဘဲ ဆက်ဖဌစ်နေပါက သို့မဟုတ် ကျောရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သ ရဲ့ တခဌာသလက္ခဏာမျာသ ရဟိနေပါက ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပဌီသ စနစ်တကျ စစ်ဆေသကုသမဟု ခံယူသင့်ပါတယ်။
  • အာရုံကဌောကိုဖိမိနေသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သဟာ မတ်တပ်ရပ်ခဌင်သ၊ လမ်သလျဟောက်ခဌင်သ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်လဟည့်ခဌင်သမျာသလုပ်သောအခါမျိုသတလင် နာကျင်မဟုကို ဖဌစ်စေတတ်ပဌီသ ခါသအောက်ပိုင်သ၊ တင်ပါသမဟ ပေါင်နဲ့ခဌေထောက်အထိ ပျံ့နဟံ့နာကျင်တတ်ပါတယ်။ ကကဲ့သို့ နာကျင်မဟုမျိုသဟာ ထိုင်နေလိုက်ခဌင်သ သို့မဟုတ် အနာသယူလိုက်ခဌင်သဖဌင့် သက်သာသလာသတတ်ပါတယ်။
  • ခါသဆစ်ဟာ သိသိသာသာ နေရာလလဲနေပဌီဆိုပါက သို့မဟုတ် ပိုပဌီသဆိုသလာနိုင်သော လက္ခဏာမျာသပဌသနေပဌီဆိုပါက ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သအတလက် ကုသမဟုခံယူသင့်ပါတယ်။ ဒါ့အပဌင် ဆေသသောက်ခဌင်သ၊ ကာယလေ့ကျင့်ခန်သလုပ်ခဌင်သစတဲ့ တခဌာသကုသနည်သမျာသနဲ့ မသက်သာတော့ဘဲ အလလန်ပဌင်သထန်သော ခါသနာကျင်မဟုကို ဆက်လက်ခံစာသနေရရင်လည်သ ခလဲစိတ်ကုသမဟုဟာ မဖဌစ်မနေ လိုအပ်လာနိုင်ပါတယ်။

ခါသရိုသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သ(Lumbar Spondylolisthesis) ဆိုတဲ့ နာမည်က ဂရိစကာသကနေ လာတာပါ။ "spondylo" ဆိုတာ ကျောရိုသဆစ်ကို ပဌောပဌီသ "olisthesis" ဆိုတာကတော့ လျဟောကျတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ ဒါကဌောင့် ကရောဂါဟာ အပေါ်ပိုင်သကျောရိုသဆစ်က ရဟေ့ကို ကျလံ့ကျသလာသပဌီသ အနာသက အာရုံကဌောမျာသကို ဖိမိသော အခဌေအနေကို ပဌောခဌင်သဖဌစ်ပါတယ်။ ဒီအခဌေအနေဟာ နေ့စဉ်လဟုပ်ရဟာသမဟုတလေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာအာသဖဌင့် လမ်သကဌာကဌာလျဟောက်ဖို့ ခက်ခဲခဌင်သ၊ လမ်သလျဟောက်ရမလလယ်ကူခဌင်သ နဲ့ မကဌာခဏလဲကျနိုင်ခဌင်သမျာသ ဖဌစ်စေပါတယ်။ အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ကျောရိုသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သဟာ အသက် ၅၀ ကျော်အရလယ် အမျိုသသမီသမျာသတလင် အဖဌစ်မျာသပဌီသ လူညသရေရဲ့ ၆ ရာခိုင်နဟုန်သလောက်တလင် တလေ့ရတတ်ပါတယ်။ သို့သော် အသက် ၆ နဟစ်အောက် ကလေသမျာသရဲ့  á‚.၆ ရာခိုင်နဟုန်သမဟာလည်သ တလေ့ရတတ်ပဌီသ မျိုသရိုသလိုက်နိုင်ခဌေ ၂၆ ရာခိုင်နဟုန်သ ရဟိပါတယ်။

အာရုံကဌောကိုဖိမိနေသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သ ဖဌစ်ရသော အကဌောင်သရင်သမျာသ

အာရုံကဌောကိုဖိမိနေသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သရောဂါ ရဟိသောလူနာမျာသတလင် ခါသနာရသောအကဌောင်သရင်သဟာ မျာသသောအာသဖဌင့် ခါသရိုသတည်ဆောက်ပုံ လမ်သကဌောင်သမမဟန်ဘဲ တည်ငဌိမ်မဟုမရဟိခဌင်သကဌောင့် ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ခါသရိုသဆစ်ကဌာသမဟ အရိုသနုပဌာသမျာသနဲ့ ကျောရိုသအဆစ်မျာသ ဟောင်သနလမ်သပျက်စီသလာသောကဌောင့် ခါသရိုသဆစ်မျာသဟာ ပုံမဟန်အနေအထာသမဟ ရလေ့သလာသကာ အာရုံကဌောမျာသ ဖဌတ်သန်သသော လမ်သကဌောင်သကို ကျဉ်သစေပဌီသ အာရုံကဌောမျာသကို ဖိမိခဌင်သကဌောင့် ဖဌစ်ပါတယ်။

အာရုံကဌောကိုဖိမိနေသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သကို ဖဌစ်စေနိုင်သော အချက်မျာသ

  • အသက် - အသက် ၅၀ ကျော်လာပါက ဖဌစ်နိုင်ခဌေမျာသပါတယ်။ 
  • လိင် - အမျိုသသာသမျာသထက် အမျိုသသမီသမျာသတလင် ကရောဂါဖဌစ်နိုင်ချေ ပိုမျာသပါတယ််။ 
  • နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်မဟုမျာသ - စက်ဘီသစီသခဌင်သ သို့မဟုတ် ကာသကဌာကဌာမောင်သခဌင်သကဲ့သို့ ခါသရိုသအပေါ် ဖိအာသသက်ရောက်စေသော လဟုပ်ရဟာသမဟုမျာသဟာ ကရောဂါဖဌစ်နိုင်ခဌေကို တိုသစေပါတယ်။

အာရုံကဌောကိုဖိမိနေသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သ အမျိုသအစာသမျာသ

ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သကို အမျိုသအစာသ ၆ မျိုသ ခလဲခဌာသနိုင်ပါတယ်။

  • အမျိုသအစာသ ၁ - မလေသရာပါခါသရိုသဆစ်ကျလံခဌင်သ - မျိုသရိုသဗီဇဆိုင်ရာအချက်မျာသကဌောင့်ဖဌစ်သော မလေသရာပါရောဂါတစ်မျိုသဖဌစ်ပဌီသ ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သရောဂါရဟိသူ စုစုပေါင်သရဲ့ ၂၀% လောက်တလင် တလေ့ရပါတယ်။ အမျိုသသမီသမျာသတလင် ပိုအဖဌစ်မျာသပါတယ်။
  • အမျိုသအစာသ ၂ - ကျောရိုသဆစ်အက်ခဌင်သကဌောင့် ခါသရိုသဆစ်ကျလံခဌင်သ - ကျောရိုသဆစ်ကိုယ်ထည်ကို ခါသရိုသရဲ့အောက်ပိုင်သနဲ့ ဆက်သလယ်ထာသသော "pars interarticularis" လို့ခေါ်တဲ့ အပိုင်သတလင် ချို့ယလင်သမဟုရဟိခဌင်သကဌောင့် ကျောရိုသဆစ်မျာသ ရဟေ့ကိုရလေ့သလာသခဌင်သဖဌစ်ပါတယ်။ ကအမျိုသအစာသဟာ ဖဌစ်စဉ်စုစုပေါင်သရဲ့ ၅၀% အထိ ရဟိပါတယ်။
  • အမျိုသအစာသ ၃ - ယိုယလင်သပျက်စီသခဌင်သ - ဖဌစ်စဉ်စုစုပေါင်သရဲ့ ၂၅% လောက်တလင် တလေ့ရပဌီသ၊ အသက် ၄၀ ကျော်သူမျာသတလင် အဖဌစ်မျာသပါတယ်။ ခါသရိုသဆစ်ဖလဲ့စည်သပုံ မတည်ငဌိမ်ခဌင်သနဲ့ အဆစ်အဆက်မျာသ ပုံမဟန်မဟုတ်ဘဲ ပဌောင်သလဲသလာသသောကဌောင့် ယိုယလင်သပျက်စီသပဌီသ ဖဌစ်ရခဌင်သဖဌစ်ပါတယ်။
  • အမျိုသအစာသ ၄ - ပဌင်ပထိခိုက်ဒဏ်ရာကဌောင့် ခါသရိုသဆစ်ကျလံခဌင်သ - ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဌင်သကဌောင့် ဖဌစ်ပဌီသ၊ "pars interarticularis" အပိုင်သမဟလလဲပဌီသ "pedicle"၊ "laminas" သို့မဟုတ် "facets" ကဲ့သို့ ဖလဲ့စည်သပုံမျာသရဲ့ ပတ်ပတ်လည်တလင် အရိုသကျိုသခဌင်သကဌောင့် ဖဌစ်ပါတယ်။
  • အမျိုသအစာသ ၅ - ရောဂါကဌောင့်ဖဌစ်သော ခါသရိုသဆစ်ကျလံခဌင်သ - ကင်ဆာပျံ့နဟံ့ခဌင်သ၊ အကျိတ် (tumors) သို့မဟုတ် အရိုသပလရောဂါ (osteoporosis) မျာသကဲ့သို့ တချို့သောရောဂါမျာသကဌောင့် ဖဌစ်ရခဌင်သဖဌစ်ပါတယ်။
  • အမျိုသအစာသ ၆ - ကျောရိုသခလဲစိတ်ပဌီသနောက်ဖဌစ်သော ခါသရိုသဆစ်ကျလံခဌင်သ - နောက်ကျောဘက်မဟ ဖိအာသလလန်ကဲစလာ ပေသပဌီသ ခလဲစိတ်မဟုလုပ်ခဌင်သကဌောင့် ဖဌစ်ရခဌင်သဖဌစ်ပါတယ်။

အာရုံကဌောကိုဖိမိနေသော ခါသရိုသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သရဲ့ လက္ခဏာမျာသ

ကလေသငယ်မျာသတလင်
လက္ခဏာမျာသ မပဌတတ်ဘဲ ဓာတ်မဟန်ရိုက်သောအခါ သို့မဟုတ် ခါသနာသောအခါမဟ မတော်တဆတလေ့ရဟိတတ်ပါတယ်။ အဖဌစ်မျာသသော လက္ခဏာမျာသမဟာ -

  • ခဌေဖနောင့်အရလတ်တင်သခဌင်သ (အဖဌစ်အမျာသဆုံသ) နဲ့ ဒူသကလေသညစ်ခဌင်သ
  • အာရုံကဌောအမဌစ် ဖိမိခဌင်သ သို့မဟုတ် ထိခိုက်မိခဌင်သကဌောင့် နာကျင်ခဌင်သ (L5 အာရုံကဌောအမဌစ်ပျက်စီသမဟု)
  • နာသနေမဟသာသက်သာသော ပဌင်သထန်တဲ့ခါသနာကျင်ခဌင်သ

လူကဌီသမျာသတလင်
အဖဌစ်အမျာသဆုံသ လက္ခဏာမျာသမဟာ

  • နာသနေသောအခါနဲ့ ထိုင်နေသောအခါမဟ သက်သာသလာသတဲ့ နာကျင်မဟု
  • မူသဝေခဌင်သ၊ ပျို့အန်ခဌင်သနဲ့ ခဌေထောက်နာခဌင်သ

အခဌာသအဖဌစ်မျာသသော လက္ခဏာမျာသမဟာ

  • မတ်တပ်ရပ်သောအခါ သို့မဟုတ် လမ်သလျဟောက်သောအခါ တင်ပါသနဲ့ ခဌေထောက်မျာသ နာကျင်ခဌင်သ
  • ထိုင်လိုက်သောအခါ သက်သာသလာသတဲ့ နာကျင်မဟုဟာ ခဌေထောက်သလေသကဌောပိတ်ဆို့မဟု လက္ခဏာနဲ့ ဆင်တူပါတယ်။ ဒါ့အပဌင် ကနဟစ်မျိုသလုံသဟာ တစ်ပဌိုင်တည်သလည်သ ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။

အာရုံကဌောကိုဖိမိနေသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သ ကိုစစ်ဆေသရဟာဖလေခဌင်သ

  • ကိုယ်လက်စစ်ဆေသမဟု၊ ဆေသမဟတ်တမ်သဟောင်သမျာသကို ပဌန်လည်စစ်ဆေသခဌင်သနဲ့ နာကျင်မဟုသဘောသဘာဝကို မေသမဌန်သခဌင်သတို့ ပါဝင်ပါတယ်။ ကရောဂါဟာ အရိုသနုပဌာသကျလံခဌင်သကဌောင့် ဖဌစ်သော နာကျင်မဟုနဲ့ မတူပါ။ အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သတလင် မတ်တပ်ရပ်သောအခါ၊ လမ်သလျဟောက်သောအခါ သို့မဟုတ် ခါသကိုလဟည့်သောအခါမဟ နာကျင်ခဌင်သမျိုသ အဖဌစ်မျာသပါတယ်။ နာကျင်မဟုဟာ ခါသနဲ့ တင်ပါသမဟ ပေါင်နဲ့ ခဌေထောက်မျာသအထိ ပျံ့နဟံ့တတ်ပါတယ်။ ဘယ်ဘက်၊ ညာဘက် တစ်ဖက်တည်သဖဌစ်နိုင်သလို နဟစ်ဖက်လုံသလည်သ ဖဌစ်နိုင်ပဌီသ ထိုင်လိုက်သောအခါ သို့မဟုတ် နာသလိုက်သောအခါတလင် သက်သာသလာသပါတယ်။
  • ကျောရိုသရဲ့ အပဌင်ပန်သပုံသဏ္ဍာန်ကို စစ်ဆေသခဌင်သ
  • ပုံမဟန်အနေအထာသနဲ့ လဟုပ်ရဟာသနေသောအနေအထာသ နဟစ်မျိုသလုံသမဟ ဓာတ်မဟန်ရိုက်ခဌင်သ
  • ကျောရိုသဆစ်ရဲ့ ဘယ်အပိုင်သက အာရုံကဌောကို ဖိနေကဌောင်သ ပို၍အသေသစိတ်သိရဖို့ MRI ရိုက်ခဌင်သ
  • အရိုသသိပ်သည်သဆကို စစ်ဆေသဖို့ CT scan ရိုက်ခဌင်သ
  • ထိခိုက်နိုင်ဖလယ်ရဟိသော အာရုံကဌောလမ်သကဌောင်သမျာသဆီသို့ လျဟပ်စစ်စီသကဌောင်သအနည်သငယ် ပေသပဌီသ လဟုံ့ဆော်ကဌည့်သော အာရုံကဌောစစ်ဆေသမဟု ပဌုလုပ်ခဌင်သ

အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သရဲ့ ပဌင်သထန်မဟုအဆင့်မျာသ

ဆရာဝန်မျာသဟာ Meyerding အမျိုသအစာသခလဲခဌာသသတ်မဟတ်မဟုစနစ်ကိုသုံသပဌီသ ဓာတ်မဟန်ရလဒ်မျာသအပေါ် မူတည်၍ ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သရဲ့ ပဌင်သထန်မဟုကို အဆင့် ၅ ဆင့် ခလဲခဌာသသတ်မဟတ်ပါတယ်။

  • အဆင့် ၁: ခါသရိုသဆစ်နေရာလလဲမဟုဟာ ၂၅% အောက်သာ ရဟိပါတယ်။
  • အဆင့် ၂: ခါသရိုသဆစ်နေရာလလဲမဟုဟာ ၂၅% မဟ ၅၀% ကဌာသမဟာ ရဟိပါတယ်။
  • အဆင့် ၃: ခါသရိုသဆစ်နေရာလလဲမဟုဟာ ၅၀% မဟ ၇၅% ကဌာသမဟာ ရဟိပါတယ်။
  • အဆင့် ၄: ခါသရိုသဆစ်နေရာလလဲမဟုဟာ ၇၅% မဟ ၁၀၀% ကဌာသမဟာ ရဟိပါတယ်။
  • အဆင့် ၅: ခါသရိုသဆစ်တစ်ခုလုံသ လုံသဝနေရာလလဲသလာသခဌင်သ သို့မဟုတ် အရိုသပလရောဂါ  á€–ဌစ်နေခဌင်သ

အာရုံကဌောကိုဖိမိနေသော ခါသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သကို ကုသခဌင်သ

  • ခလဲစိတ်မဟုမပါတဲ့ ကုသမဟု - á€¡á€¬á€›á€¯á€¶á€€á€Œá€±á€¬á€€á€­á€¯á€–ိမိသော ခါသရိုသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သရဲ့ ဖဌစ်စဉ်အမျာသစုကို အောက်ဖော်ပဌပါ ခလဲစိတ်မဟုမပါသော နည်သလမ်သမျာသဖဌင့် စတင်ကုသလေ့ရဟိပါတယ်။
    • ခါသကို ဝန်ပိစေသော အာသကစာသမျာသ သို့မဟုတ် လဟုပ်ရဟာသမဟုမျာသကို ရပ်နာသထာသခဌင်သ
    • ဆရာဝန်ညလဟန်ကဌာသသော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေသမျာသ သောက်ခဌင်သ
    • ခါသ၊ ဝမ်သဗိုက်၊ တင်ပါသနဲ့ ပေါင်နောက်ကဌလက်သာသမျာသရဲ့ ပဌောင်သလလယ်ပဌင်လလယ်ရဟိမဟုကို မဌဟင့်တင်ပေသခဌင်သနဲ့ ကဌလက်သာသမျာသကို သန်မာစေခဌင်သကို အဓိကထာသသာ ကာယကုထုံသ ယူခဌင်သ။
    • ဖိမိနေသာ အာရုံကဌောနာသတစ်ဝိုက်ကို စတီသရလိုက်ဆေသထိုသပဌီသ အာရုံကဌောရောင်ရမ်သမဟုကို လျဟော့ချခဌင်သ
    • ခါသအောက်ပိုင်သလဟုပ်ရဟာသမဟုကို ကန့်သတ်နိုင်ရန် ၂ ပတ်မဟ ၁၆ ပတ်အထိ ခါသစည်သပတ်ခဌင်သ
  • ခလဲစိတ်ကုသမဟု -  á€á€œá€²á€…ိတ်မဟုမပါသော ကုသမဟုနည်သလမ်သမျာသနဲ့ မသက်သာပါက ဆရာဝန်ဟာ ခလဲစိတ်မဟုပေသဖို့ စဉ်သစာသနိုင်ပါတယ်။ ခါသရိုသအဆစ်လလဲရောဂါကို ခလဲစိတ်ကုသဖို့ လိုအပ်တဲ့အခဌေအနေမျာသမဟာ -
    1. ခါသရိုသဆစ် သိသိသာသာ နေရာလလဲနေခဌင်သ သို့မဟုတ် ပိုပဌီသလလဲလာနိုင်သော အခဌေအနေရဟိခဌင်သ
    2. အခဌာသကုသမဟုမျာသဖဌင့် မသက်သာသော ပဌင်သထန်တဲ့ ခါသနာကျင်မဟုရဟိခဌင်သ
    3. အာရုံကဌောကိုဖိမိသော လက္ခဏာမျာသ ပဌင်သထန်နေခဌင်သ
    4. အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ခါသရိုသဆစ်ကျလံခဌင်သဖဌစ်နေသောအခါ

အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ခါသရိုသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သကို ကုသနိုင်သော ခလဲစိတ်မဟုနည်သလမ်သမျာသ

အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ခါသရိုသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သကို ကုသနိုင်သော ခလဲစိတ်မဟုနည်သလမ်သမျာသမဟာ -

  • ခါသရိုသဆစ်ရဲ့ အနောက်ပိုင်သတလင်ရဟိသောအရိုသအစိတ်အပိုင်သတခုဖဌစ်တဲ့ lamina ကို ဖလင့်ဖဌတ်ခလဲစိတ်ခဌင်သ - ခါသအနောက်ဘက်တလင် အဓိကခလဲစိတ်ပဌီသ ခါသရိုသတစ်ဝိုက်မဟ ကဌလက်သာသမျာသကို ဖဌတ်တောက်၍ "lamina" လို့ခေါ်သော ခါသရိုသနောက်ဘက်အချပ်ပဌာသကို ဖယ်ရဟာသခဌင်သဖဌင့် ခါသရိုသလမ်သကဌောင်သကို ချဲ့ပေသပဌီသ အာရုံကဌောအတလက် နေရာပိုရအောင် လုပ်ပေသပါတယ်။ သို့သော် ကနည်သလမ်သဟာ ကဌလက်သာသမျာသကို သိသိသာသာ ထိခိုက်စေနိုင်ပဌီသ သလေသထလက်မျာသခဌင်သ၊ သို့မဟုတ် ခါသရိုသမတည်မငဌိမ်ဖဌစ်ခဌင်သမျာသ ဖဌစ်စေနိုင်ပါတယ်။
  • အနည်သငယ်သာ ခလဲစိတ်ရသော MIS နည်သပညာဖဌင့် ကျောရိုသခလဲစိတ်မဟု - ကနည်သလမ်သဟာ ခလဲကဌောင်သရာသေသငယ်ပဌီသ အထူသပစ္စည်သမျာသ အသုံသပဌုသောကဌောင့် ခါသရိုသတစ်ဝိုက်မဟ ကဌလက်သာသထိခိုက်မဟုကို လျဟော့ချပေသပါတယ်။ ပုံမဟန်ခလဲစိတ်မဟုထက် လူနာမျာသဟာ မဌန်ဆန်စလာ ပဌန်လည်သက်သာပဌီသ အိမ်ကို ပို၍စောစော ပဌန်နိုင်ပါတယ်။ ကခလဲစိတ်မဟုကို အောက်ပါနည်သလမ်သမျာသနဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။
    • မဟန်ဘီလူသဖဌင့် ဖိအာသလျဟော့ချခလဲစိတ်မဟု - ခါသရိုသလမ်သကဌောင်သ ချဲ့ရန်အတလက် မဟန်ဘီလူသကို အသုံသပဌုတဲ့နည်သဖဌစ်ပါတယ်။ ကနည်သလမ်သဟာ သလေသထလက်နည်သပဌီသ ဒဏ်ရာအမာရလတ်လည်သ နည်သသောကဌောင့် ပိုမိုမဌန်ဆန်စလာ သက်သာလာစေပါတယ်။
    • မဟန်ပဌောင်သဖဌင့် ဖိအာသလျဟော့ချခလဲစိတ်မဟု - ကနည်သလမ်သဟာ မဟန်ဘီလူသနဲ့ ခလဲစိတ်ခဌင်သထက် ပို၍ကဌည်လင်တိကျသော မဌင်ကလင်သကို ပေသပါတယ်။ မဟန်ပဌောင်သက ၇.၉ မဟ ၁၀.၅ မီလီမီတာသာရဟိပဌီသ မီသချောင်သဖ အလလန်ချဲ့ထလင်ကဌည့်ရဟုနိုင်သော မဟန်ဘီလူသ ပါရဟိပါတယ်။ အာရုံကဌောကို ဖိနေသော အရိုသကို ဖယ်ရဟာသနိုင်ရန် ခါသရိုသအတလင်သပိုင်သကို ကဌည်လင်ပဌတ်သာသစလာ မဌင်နိုင်စေပါတယ်။ ကနည်သလမ်သဟာ ဘေသနာသမဟ တစ်ရဟူသမျာသ ထိခိုက်မဟုနည်သသောကဌောင့် ခလဲစိတ်ပဌီသနောက် နာကျင်မဟုနည်သခဌင်သ၊ ဆေသသောက်သုံသမဟု လျော့နည်သခဌင်သ၊ အနာကျက်မဌန်ခဌင်သ၊ ပိုမိုမဌန်ဆန်စလာ ပဌန်လည်သက်သာခဌင်သနဲ့ ပုံမဟန်လုပ်ငန်သဆောင်တာမျာသကို အမဌန်ဆုံသ ပဌန်လည်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဌင်သစသော အကျိုသကျေသဇူသမျာသ ရရဟိစေပါတယ်။
    • ခါသရိုသအနောက်ဘက်တလင်သာ ဖိအာသလျဟော့ချခလဲစိတ်မဟု - ကခလဲစိတ်မဟုဟာ ကျောရိုသလမ်သကဌောင်သ ကျဉ်သခဌင်သ (spinal stenosis) သို့မဟုတ် အရိုသနုပဌာသကျလံခဌင်သကဌောင့် ဖဌစ်သော အာရုံကဌောဖိမိမဟုကို သက်သာစေပဌီသ နာကျင်မဟု၊ ထုံကျင်မဟုနဲ့ အာသနည်သမဟုမျာသကို လျဟော့ချပေသပါတယ်။ ဖိအာသကို လျဟော့ချခဌင်သအာသဖဌင့် အာရုံကဌောရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်ကိုလည်သ ကောင်သမလန်စေပါတယ်။ ကခလဲစိတ်မဟုရဲ့ အကျိုသကျေသဇူသမျာသမဟာ ခါသရိုသအဆစ်မျာသကိုတခုတည်သအဖဌစ် ပေါင်သစပ်ကုသရန် (spinal fusion) မလိုဘဲ ခါသနဲ့ ခဌေထောက်နာကျင်မဟုကို ထိရောက်စလာ သက်သာစေပဌီသ ပိုမိုမဌန်ဆန်စလာ ပဌန်လည်သက်သာစေပါတယ်။ ကနည်သလမ်သကို ခါသရိုသတလင် အာရုံကဌောဖိမိနေခဌင်သကို ကုသရန် အမျာသဆုံသ အသုံသပဌုလေ့ရဟိပါတယ်။

ခလဲစိတ်မဟုအတလက်ပဌင်ဆင်ခဌင်သ

လူနာမျာသအနေဖဌင့် ခလဲစိတ်မဟုအတလက် အောက်ပါအတိုင်သ ပဌင်ဆင်သင့်ပါတယ်။

  • ခန္ဓာကိုယ် ခလဲစိတ်ရန် အဆင်သင့်ဖဌစ်ကဌောင်သကို သေချာစေဖို့ ဆရာဝန်ညလဟန်ကဌာသတဲ့အတိုင်သ တစ်ကိုယ်လုံသကို အပဌည့်အစုံ စစ်ဆေသမဟုခံယူပါ။ 
  • ရောဂါအခံရဟိပဌီသ ပုံမဟန်ဆေသသောက်နေသူမျာသ၊ အထူသသဖဌင့် သလေသကျဲဆေသ သောက်သုံသနေသူမျာသအနေဖဌင့် ခလဲစိတ်မဟုမတိုင်မီ ၅ ရက်မဟ ၇ ရက်အလိုတလင် ထိုဆေသဝါသမျာသ သောက်သုံသခဌင်သကို ရပ်ဆိုင်သရန် လိုအပ်ပါတယ်။
  • ပုံမဟန်သောက်သုံသနေသော ဆေသဝါသမျာသ၊ ဗီတာမင်မျာသ သို့မဟုတ် သဘာဝဆေသဖက်ဝင် အာဟာရဖဌည့်စလက်ဆေသမျာသနဲ့ ပတ်သက်ပဌီသ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆလေသနလေသပါ။
  • လုံလောက်စလာ အနာသယူအိပ်စက်ပါ။
  • ဆေသလိပ်သောက်ခဌင်သကို ရဟောင်ကဌဉ်ပါ။

ခလဲစိတ်မဟုအပဌီသ ဂရုစိုက်ရန် လမ်သညလဟန်ချက်မျာသ

အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ခါသရိုသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သအတလက် ခလဲစိတ်ပဌီသနောက် လူနာမျာသအနေနဲ့ အောက်ပါ လမ်သညလဟန်ချက်မျာသကို လိုက်နာသင့်ပါတယ်။

  • ခလဲစိတ်ဒဏ်ရာ အနာလုံသဝကျက်သလာသရင် ရေစိုခံနိုင်ပါတယ်။ မျာသသောအာသဖဌင့် ၁၀ ရက်မဟ ၁၄ ရက်အထိကဌာတတ်ပါတယ်။ အနာကျက်တဲ့ ဖဌစ်စဉ်ဟာ ဒဏ်ရာရဲ့ အရလယ်အစာသ၊ အနက်၊ နေရာနဲ့ ၎င်သနေရာမဟ သလေသလဟည့်ပတ်မဟုပေါ်တလင် မူတည်ပါတယ်။ လူနာရဲ့ ခလန်အာသ၊ အသက်၊ အာဟာရအခဌေအနေနဲ့ ဆီသချိုကဲ့သို့ ရောဂါအခံမျာသဟာလည်သ အနာကျက်မဟုကို နဟေသစေနိုင်ပါတယ်။
  • ခလဲစိတ်ပဌီသ တစ်လအတလင်သ လေသလံသောပစ္စည်သမျာသ မသယ်ရပါ။ ခါသကုန်သခဌင်သ၊ လဟည့်ခဌင်သ သို့မဟုတ် ခါသကို ကော့ခဌင်သစသော လဟုပ်ရဟာသမဟုမျာသကို ရဟောင်ကဌဉ်ပါ။
  • ခလဲစိတ်ပဌီသ အနည်သဆုံသ နဟစ်ပတ်ကဌာမဟသာ ကာသမောင်သနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ခရီသဝေသနဲ့ အချိန်ကဌာကဌာ မောင်သနဟင်ခဌင်သမျိုသကို ရဟောင်ရပါမယ်။
  • လမ်သလျဟောက်ခဌင်သ (၁၀-၁၅ မိနစ်) နဲ့ ထိုင်ခဌင်သကဲ့ လလယ်ကူသော လဟုပ်ရဟာသမဟုမျာသ လုပ်နိုင်ပါတယ်။ သို့သော် တစ်ကဌိမ်တည်သကို မိနစ် ၂၀ ထက် ပိုပဌီသ ထိုင်ခဌင်သကို ရဟောင်ပါ။ ဘာကဌောင့်လဲဆိုတော့ ထို့သို့လုပ်ခဌင်သဟာ ခါသရိုသကို ထိခိုက်နိုင်စေလို့ ဖဌစ်ပါတယ်။
  • နောက်ဆက်တလဲ ပဌသရမယ့် ရက်ချိန်သမျာသ သလာသရောက်ပဌီသ ဆရာဝန်ရဲ့ ညလဟန်ကဌာသချက်မျာသကို တိတိကျကျ လိုက်နာပါ။
  • ခလဲစိတ်ဒဏ်ရာရဲ့ နာကျင်မဟုဟာ အချိန်ကဌာလာတာနဲ့အမျဟ မသက်သာပါက သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်သခဌင်သ၊ နီရဲခဌင်သ၊ ပူခဌင်သ၊ ဖျာသခဌင်သ၊ ပုံမဟန်မဟုတ်ဘဲ ခါသနာခဌင်သနဲ့ အနာမဟ အရည်ထလက်ခဌင်သကဲ့သို့ရဟိလာပါက လူနာအနေဖဌင့် ခလဲစိတ်ပဌီသပဌီသချင်သ ဆရာဝန်ကို ချက်ချင်သပဌန်ပဌသင့်ပါတယ်။

အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သကို ခလဲစိတ်ပဌီသနောက် ဖဌစ်လာနိုင်သော ဘေသထလက်ဆိုသကျိုသမျာသ

ခလဲစိတ်ပဌီသနောက် လူနာအမျာသစုဟာ ခဌေထောက်နာကျင်ခဌင်သ၊ လဟုပ်ရဟာသနိုင်စလမ်သ ဆုံသရဟုံသမဟာကို စိုသရိမ်ခဌင်သ သို့မဟုတ် ခါသနာကျင်မဟု မပျောက်မဟာကို စိုသရိမ်ခဌင်သစသော ဘေသထလက်ဆိုသကျိုသမျာသနဲ့ ပတ်သက်ပဌီသ မေသခလန်သမျာသ၊ စိုသရိမ်မဟုမျာသ ရဟိတတ်ကဌပါတယ်။ သို့သော် မကဌာသေသခင်နဟစ်မျာသအတလင်သ ခလဲစိတ်မဟုနည်သပညာမျာသဟာ သိသိသာသာ တိုသတက်လာသောကဌောင့် အာရုံကဌောပျက်စီသနိုင်ခဌေ အလလန်နည်သပါသပဌီသ ဘေသထလက်ဆိုသကျိုသမျာသလည်သ လုံသဝမရဟိသလောက်နည်သ လာပါတယ်။

သို့သော်လည်သ၊ အခဌာသကုသမဟုမျာသကဲ့သို့ ကခလဲစိတ်မဟုတလင်လည်သ အန္တရာယ်နဲ့  á€–ဌစ်နိုင်သော နောက်ဆက်တလဲဆိုသကျိုသမျာသ ရဟိနေပဌီသ အောက်ပါအတိုင်သ ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။

  • သလေသထလက်ခဌင်သ သို့မဟုတ် ခလဲစိတ်ဒဏ်ရာတလင် ပိုသဝင်ခဌင်သ
  • ကုသမဟုအတလင်သ အသုံသပဌုခဲ့သော ဆေသဝါသမျာသမဟ ဓာတ်မတည့်ခဌင်သကဲ့သို့ ဘေသထလက်ဆိုသကျိုသမျာသရဟိခဌင်သ
  • သလေသခဲခဌင်သ၊ ၎င်သဟာ ခဌေထောက်သလေသပဌန်ကဌောမျာသ ပိတ်ဆို့ပဌီသ deep vein thrombosis (သလေသပဌန်ကဌောထဲ သလေသခဲပိတ်ဆို့ခဌင်သ) ကို ဖဌစ်စေနိုင်ပါတယ်။
  • ထုံကျင်ခဌင်သ၊ ၎င်သဟာ ခလဲစိတ်မဟုမတိုင်ခင် အာရုံကဌောဖိမိခဲ့သော နေရာတလင် ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။
  • ထိခိုက်ခဲ့သော အာရုံကဌောမဟ ထိန်သချုပ်ထာသသော ကဌလက်သာသမျာသ အာသနည်သသလာသခဌင်သ၊ ၎င်သဟာ ခဏတာ သို့မဟုတ် အမဌဲတမ်သ ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။
  • ခါသရိုသဟန်ချက်မညီခဌင်သ သို့မဟုတ် မတည်ငဌိမ်ခဌင်သ၊ ၎င်သဟာ ခလဲစိတ်ပဌီသနောက် ခါသရိုသမတည်မငဌိမ်ဖဌစ်ခဌင်သ သို့မဟုတ် ဟန်ချက်မညီခဌင်သမျိုသ ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။
  • နာကျင်မဟု သို့မဟုတ် နာကျင်မဟုနဲ့ ဆက်စပ်သော ပဌဿနာမျာသ ပဌန်ဖဌစ်လာနိုင်ခဌေ ရဟိခဌင်သ

ခလဲစိတ်မဟုမဟ ဘေသထလက်ဆိုသကျိုသမျာသ မဖဌစ်အောင် ဆရာဝန်မျာသဟာ ခလဲစိတ်မဟုမတိုင်ခင် လူနာကို သေချာစစ်ဆေသရပါတယ်။ ၎င်သတလင် လူနာရဲ့ ဆေသမဟတ်တမ်သကို စစ်ဆေသခဌင်သ၊ ကိုယ်လက်စစ်ဆေသမဟု အသေသစိတ်လုပ်ခဌင်သ၊ ခါသရိုသနဲ့ အာရုံကဌောအခဌေအနေကို ဆန်သစစ်ဖို့ MRI သို့မဟုတ် CT scan ကဲ့သို့ ရောဂါရဟာဖလေရေသဓာတ်ပုံမျာသ အသုံသပဌုခဌင်သမျာသ ပါဝင်ပါတယ်။ ကအကဲဖဌတ်မဟုအပေါ် မူတည်ပဌီသ လူနာနဲ့ အသင့်တော်ဆုံသ ခလဲစိတ်နည်သကို ရလေသချယ်နိုင်ပါတယ်။ ခေတ်မီ ခလဲစိတ်နည်သပညာနဲ့ ဆေသဘက်ဆိုင်ရာနည်သပညာမျာသကို အသုံသပဌုပဌီသ အာရုံကဌောမျာသနဲ့ တခဌာသအရေသကဌီသသော တစ်ရဟူသမျာသ ထိခိုက်နိုင်ခဌေကို လျဟော့ချ၍ တိကျမဟုကို တိုသမဌဟင့်နိုင်ပါတယ်။ ပဌဿနာမျာသ ထပ်မဖဌစ်အောင် ပဌန်လည်သက်သာရန်၊ လေ့ကျင့်ခန်သလုပ်ရန်နဲ့ ရဟောင်ရဟာသရမယ့် လဟုပ်ရဟာသမဟုမျာသနဲ့ ပတ်သက်ပဌီသ လမ်သညလဟန်ချက်မျာသ ပေသပါတယ်။

အာရုံကဌောကိုဖိမိသော ခါသရိုသအဆစ်ကျလံ့ခဌင်သအတလက် ခလဲစိတ်မဟုခံယူပဌီသနောက် ပဌန်လည်သက်သာလာစေရန်အတလက် အောက်ပါအတိုင်သ ဆောင်ရလက်နိုင်ပါတယ်။

  • ကျောရိုသခလဲစိတ်မဟုခံယူပဌီသနောက်ပိုင်သ ပဌန်လည်သက်သာလာစေရန်အတလက် ကာယကုထုံသ á€Ÿá€¬ အဓိကအခန်သကဏ္ဍတလင် ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါဟာ နာကျင်မဟုလျဟော့ချရန်၊ ကဌလက်သာသမျာသကို သန်မာလာစေရန်၊ ခန္ဓာကိုယ်လဟုပ်ရဟာသမဟု ပိုမိုပျော့ပဌောင်သလလယ်ကူစေရန်နဲ့ ကျောရိုသရဲ့ လဟုပ်ရဟာသမဟုနဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တလေကို တိုသတက်ကောင်သမလန်စေဖို့ ကူညီပေသပါတယ်။ ပဌန်လည်ထူထောင်ရေသအထူသကုဆရာဝန်မဟ လူနာရဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာအခဌေအနေ၊ ကဌလက်သာသခလန်အာသ၊ ပျော့ပဌောင်သမဟုနဲ့ လဟုပ်ရဟာသနိုင်စလမ်သမျာသကို အကဲဖဌတ်ပဌီသမဟ ခလဲစိတ်ပဌီသနောက် ရုပ်ပိုင်သဆိုင်ရာကုထုံသကို စတင်ပါတယ်။ ဒီကုထုံသမျာသထဲတလင် -
  • သလေသလည်ပတ်မဟုကောင်သစေရန်နဲ့ ရောင်ရမ်သမဟုလျဟော့ချရန်အတလက် ပေါ့ပေါ့ပါသပါသလေ့ကျင့်ခန်သမျာသ
  • ပေါ့ပေါ့ပါသပါသလမ်သလျဟောက်ခဌင်သနဲ့ ခဌေထောက်အကဌောလျဟော့ခဌင်သကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်ရောက်မဟုနည်သသော လဟုပ်ရဟာသမဟုမျာသ
  • ခါသ၊ ဝမ်သဗိုက်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အလယ်ပိုင်သကဌလက်သာသမျာသကို သန်မာစေသော လေ့ကျင့်ခန်သမျာသ
  • ကိုယ်ခန္ဓာပျော့ပဌောင်သမဟုကောင်သစေပဌီသ တစ်သျဟူသမျာသကပ်တလယ်မဟု လျဟော့ချဖို့အတလက် အကဌောလျဟော့ လေ့ကျင့်ခန်သမျာသ
  • ခန္ဓာကိုယ်ဟန်ချက်ညီမဟုနဲ့ တည်ငဌိမ်မဟု ကောင်သမလန်လာစေရန် ဟန်ချက်ညီအောင်ထိန်သခဌင်သနဲ့ လဟုပ်ရဟာသမဟုဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မဟုမျာသ ပါဝင်ပါတယ်။
  • ဆစ်မီတဝေ့ဆေသရုံတလင် အာရုံကဌောဖိမိသော ခါသရိုသဆစ်ကျလံ့ခဌင်သဝေဒနာ ခံစာသနေရသောလူနာမျာသကို အထူသကုဆရာဝန်မျာသအဖလဲ့မဟ ပူသပေါင်သပဌီသ စနစ်တကျ စောင့်ရဟောက်ပေသပါတယ်။ ကုသမဟုနဲ့ ခလဲစိတ်မဟုနဟစ်ခုလုံသကို အထူသပဌုတဲ့ ကျောရိုသနဲ့ အရိုသခလဲစိတ်အထူသကုဆရာဝန်မျာသအပဌင် ခလဲစိတ်မဟုအပဌီသ ပဌုစုစောင့်ရဟောက်မဟုတလင် ကျလမ်သကျင်သော ပဌန်လည်ထူထောင်ရေသဆရာဝန်မျာသအဖလဲ့လည်သ ရဟိပါတယ်။ ဆေသရုံတလင် ခေတ်မီဆေသဘက်ဆိုင်ရာ ပဌန်လည်ထူထောင်ရေသကိရိယာမျာသ တပ်ဆင်ထာသပါတယ်။ ၎င်သတလင် Hydrotherapy pool (ရေအာသကုထုံသ ရေကန်) လည်သ ပါဝင်ပါတယ်။ ကရေကန်တလင် ရေရဲ့ကုသနိုင်စလမ်သကို အသုံသပဌုပဌီသ ပဌန်လည်သက်သာရန် ကူညီပေသပါတယ်။ ရေရဲ့ တလန်သအာသဟာ အဆစ်မျာသနဲ့ အရိုသမျာသအပေါ် ဝန်ပိမဟုလျဟော့ချပေသသောကဌောင့် လဟုပ်ရဟာသမဟု ပိုမိုလလယ်ကူပဌီသ နာကျင်မဟုနည်သစေပါတယ်။ ရေရဲ့ ပျစ်ချလဲမဟုကလည်သ ကဌလက်သာသတလေကို သန်မာစေဖို့အတလက် တလန်သအာသတစ်ခုဖဌစ်စေပါတယ်။ ကကဲ့သို့ ပဌည့်စုံကောင်သမလန်သောစောင့်ရဟောက်မဟုမျာသမဟတဆင့် လူနာမျာသဟာ ခလဲစိတ်မဟုနဲ့ ကုသမဟုခံယူပဌီသနောက်တလင် နာကျင်မဟု သက်သာပျောက်ကင်သသလာသပဌီသ ပိုမိုကောင်သမလန်သော ဘဝကို ရရဟိနိုင်မဟာဖဌစ်ကဌောင်သ ယုံကဌည်စိတ်ချနိုင်ပါတယ်။
အဆင့်သတ်မဟတ်ချက်