မပြေးမီ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု လုပ်သင့်တဲ့ အကြောင်းရင်း (၅) ချက်

• နှလုံးရပ်ပြီး ရုတ်တရက်သေဆုံးခြင်းဟာ ကြိုတင်သတိပေးချက်မရှိဘဲ ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ့်မှာ နှလုံးရောဂါအခံရှိနေမှန်း မသိထားတဲ့ အပြေးသမားတွေမှာ ပိုမိုတွေ့ရတတ်ပါတယ်။
• မာရသွန်ပြေးပွဲဆိုတာ ရှည်လျားတဲ့အကွာအဝေးကို ပြေးရတဲ့ အားကစားတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပူပြင်းတဲ့ရာသီဥတုမှာ ပြေးရမယ်ဆိုရင် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မာရသွန်ပြိုင်ပွဲမဝင်မီ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ထားသင့်သလို ပြေးနေစဉ်အတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ လက္ခဏာများ ပေါ်လာပါက အထူးသတိထားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပန်းဝင်ဖို့တစ်ခုတည်းကိုသာ ဦးတည်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို ဇွတ်အတင်းဖိအားပေးကာ ဆက်လက်မပြေးသင့်ပါ။
• လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အောက်ဆီဂျင်ကို ဘယ်လောက်အထိ အများဆုံးအသုံးပြုနိုင်သလဲဆိုတာ တိုင်းတာပေးတဲ့ VO2Max assessment (လေရှူသွင်းစွမ်းရည် စစ်ဆေးမှု) ကို ပြုလုပ်ခြင်းက မိမိရဲ့ အားကစားစွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်လိုသူများအတွက် အထောက်အကူများစွာ ရရှိစေပါတယ်။

အခုနောက်ပိုင်းမှာ မာရသွန်ပြေးခြင်းဟာ ခေတ်စားလာပြီး အပြေးသမားဦးရေကလည်း အရင်ကထက် ပိုများလာပါတယ်။ အကြောင်းရင်းကတော့ အပြေးလေ့ကျင့်ခြင်းဟာ ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သလို မာရသွန်ပြိုင်ပွဲများကိုလည်း ပိုမိုများပြားစွာ ကျင်းပလာကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ အခုမှ စတင်ပြေးမည့်သူများ၊ ပုံမှန်ပြေးနေသူများနှင့် ကိုယ့်စံချိန်ဟောင်းကို ချိုးချင်သော မာရသွန်အတွေ့အကြုံရှိသူများအတွက် မိမိခန္ဓာကိုယ်၏ ခံနိုင်ရည်အခြေအနေကို သေချာသိထားရန် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါမှသာ အသက်အန္တရာယ် ထိခိုက်နိုင်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နှလုံးရပ်ပြီး ရုတ်တရက်သေဆုံးခြင်းဆိုတာ ကြိုတင်သတိပေးချက်မရှိဘဲ ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ့်မှာ နှလုံးရောဂါအခံရှိနေမှန်း မသိထားတဲ့ အပြေးသမားတွေမှာ ပိုမိုတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်သောအခါ နှလုံးဟာ ပုံမှန်ထက်ပိုပြီး အလုပ်လုပ်ရပြီး နှလုံးခုန်နှုန်းလည်း မြန်လာပါတယ်။ ထိုအခြေအနေကြောင့် ပြေးနေစဉ်အတွင်း နှလုံးရပ်ပြီး အသက်ဆုံးရှုံးရခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ ယခုလိုဖြစ်ရပ်များကိုလည်း အခုနောက်ပိုင်း သတင်းများတွင် မကြာခဏ တွေ့မြင်လာရပါတယ်။ ဒါကြောင့် အပြေးသမားများအနေဖြင့် မိမိခန္ဓာကိုယ်၏ ခံနိုင်ရည်ထက် ပိုမိုအားစိုက်မပြေးမီ သို့မဟုတ် မာရသွန်ပြိုင်ပွဲများတွင် ပါဝင်ရန် စာရင်းမပေးသွင်းမီ အောက်ပါ အကြောင်းအရင်း (၅) ချက်ကြောင့် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများကို ကြိုတင် ပြုလုပ်ထားသင့်ပါတယ်။

ပုံမှန်လုပ်နေကျ နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုဖြင့်ပင် ကိုယ့်မှာရှိနေနိုင်သော ရောဂါအခံများ အထူးသဖြင့် နှလုံးရောဂါကို သေချာဖော်ထုတ်နိုင်ဖို့ လုံလောက်ချင်မှ လုံလောက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆက်တိုက် အားစိုက်ထုတ်ပြီး ပြေးခြင်းဟာ နှလုံးခုန်နှုန်းကို မြင့်တက်စေသောကြောင့် ရောဂါအခံရှိသူများမှာ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ နှလုံးတုန်ခြင်း၊ မူးလဲခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်းများ ဖြစ်နိုင်သလို အသက်ဆုံးရှုံးမှုအထိပါ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ ပြိုင်ပွဲဝင်နေစဉ် အပြေးသမားတွေကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာတွေလည်း ရှိပါသေးတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် အားကစားသမားတချို့ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ နာတာရှည်/ကြိမ်ဖန်များစွာ ဦးခေါင်းထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဦးနှောက်ရောဂါ ကဲ့သို့ရောဂါမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ပြိုင်ပွဲမဝင်ခင် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးတာကို အကြိမ်ကြိမ် ငြင်းပယ်ခဲ့သော နာမည်ကြီး အမေရိကန်ဘောလုံးသမား Mike Webster အပါအဝင် အားကစားသမားများစွာဟာ ဤရောဂါကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရဖူးပါတယ်။

မာရသွန်ပြေးပွဲ (၄၂.၁၉၅ ကီလိုမီတာ) ကို အဆုံးထိပြေးနိုင်ဖို့ဆိုရင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အပြေးစတင်လေ့ကျင့်သူတွေအတွက်ဆိုရင်လည်း ပုံမှန်ထက် အားအင်တွေ ပိုပြီး အသုံးပြုရပါတယ်။ ဒါက ထိုင်းနိုင်ငံလို ပူပြင်းတဲ့နေရာများတွင် ပြေးသောအခါ ပိုပြီး သတိထားရမယ့် အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင်၊ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ရဲ့ သုတေသနပြုချက်များအရ နှစ်စဉ် လူငယ် ၂၀၀ မှ ၃၀၀ လောက်ဟာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ်အတွင်း သေဆုံးနေရပြီး အများစုဟာ ပန်းနာရင်ကျပ်ထခြင်း သို့မဟုတ် အပူဒဏ်ကြောင့် မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းများကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြေးနေစဉ်အတွင်း အသက်ရှူနည်း မှန်ကန်ရန်၊ ရေများများသောက်ရန်၊ ပန်းဝင်ဖို့တစ်ခုတည်းကိုပဲ အဓိကမထားဘဲ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ လက္ခဏာများကို သတိထားရန် အပြင်၊ မပြေးခင် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ခြေ အဆင့်ကို ဆန်းစစ်ကြည့်ရန်လည်း လုံးဝလျစ်လျူရှုထားလို့ မရသော အချက်များ ဖြစ်ပါတယ်။

အဝလွန်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါလိုမျိုး နာတာရှည်ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသူများဟာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်း ပိုလုပ်သင့်တယ်လို့ လူအများက ယူဆတတ်ကြပါတယ်။ သို့သော် အမှန်တကယ်တွင် ဤကဲ့သို့ နာတာရှည်ရောဂါများဟာ သွေးကြောများကို ပိတ်ဆို့စေပြီး နှလုံးဆီသို့ သွေးလည်ပတ်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခွန်အားစိုက်ထုတ်ရသော လေ့ကျင့်ခန်းများဟာ ကောင်းကျိုးပြုဖို့ထက် ဆိုးကျိုးကို ပိုဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဤကဲ့သို့သောရောဂါအခံရှိသူများဟာ အပြေးလေ့ကျင့်ခန်း မစခင် ကိုယ့်ရဲ့ဆရာဝန်နှင့် အမြဲတိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။

ဤကဲ့သို့ စစ်ဆေးမှုလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ အပြေးဒဏ်ရာများ ရခဲ့ဖူးသူများအတွက် အထူးအရေးကြီးပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒဏ်ရာများ အပြည့်အဝ သက်သာပျောက်ကင်းအောင် လုံလောက်စွာ အနားမယူပါက နာတာရှည် ရောင်ရမ်းမှုများနှင့် နာကျင်မှုများ ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပြေးတဲ့ နည်းစနစ်ကို သေချာလေ့ကျင့်ထားခြင်း မရှိသေးသော အပြေးသမားများဟာလည်း ဤကဲ့သို့စစ်ဆေးမှုမျိုးကို ခံယူသင့်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ မှန်ကန်သော ကုသမှုကို မခံယူပါက ဒဏ်ရာများ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပြီး အားကစားကို အချိန်ကြာကြာ နားလိုက်ရခြင်း သို့မဟုတ် လုံးဝ မပြေးနိုင်တော့ခြင်းမျိုး ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်မှု စစ်ဆေးရာတွင် ဆရာဝန်များဟာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ်အတွင်း လူတစ်ယောက် အများဆုံး အသုံးပြုနိုင်သော အောက်ဆီဂျင်ပမာဏကို တိုင်းတာပေးတဲ့ (VO2 max assessment) လေရှူသွင်းစွမ်းရည် စစ်ဆေးမှုကို လုပ်ဆောင်ကြပါတယ်။ ရလဒ်ကောင်းပါက လူနာဟာ အလွန်ကြံ့ခိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး ဤစစ်ဆေးမှုဟာ မြန်နှုန်းနှင့် ခရီးအကွာအဝေး နှစ်ခုစလုံးမှာ သူတို့ရဲ့ အားကစားစွမ်းရည် အပြည့်အဝကို ရရှိစေရန် ကူညီပေးနိုင်သလို၊ သင့်လျော်ပြီး ထိရောက်သော လေ့ကျင့်ရေး အစီအစဉ်များ ပြုလုပ်နိုင်အောင်လည်း အထောက်အကူပြုပါတယ်။

ကိုယ်ကာယလေ့ကျင့်ခန်း သို့မဟုတ် အားကစားတစ်ခုခုမလုပ်ခင်တွင် သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်သင့်ပါတယ်။ အပြေးသမားများဟာ ပြိုင်ပွဲမဝင်ခင်တွင် အသေးစိတ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု သေချာခံယူသင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ရောဂါအခံရှိသူများနှင့် အပြေးလောကထဲသို့ အသစ်ဝင်ရောက်လာသူများ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပုံမှန်ပြေးလေ့ရှိသော အပြေးသမားများဟာ သူတို့ရဲ့ ပြေးနှုန်းနှင့် အကွာအဝေးကို တိုးမြှင့်ချင်ပါက ဒဏ်ရာ ထပ်ဖြစ်နိုင်ခြေကို သိရှိရန်နှင့် နာတာရှည် နာကျင်မှုဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် စစ်ဆေးမှုများ လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။ အထက်ဖော်ပြပါ လူအုပ်စုအားလုံးဟာ သူတို့ရဲ့ လေ့ကျင့်ရေးအစီအစဉ်များက ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ် စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ သိရှိနိုင်ရန် ကြံ့ခိုင်မှုစစ်ဆေးမှုကိုလည်း ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။ ဤစစ်ဆေးမှုများဟာ မသိသေးသော ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များကို စောစောစီးစီး ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်သောကြောင့် အပြေးလေ့ကျင့်နေစဉ် အသက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်ပေးနိုင်သလို၊ အောင်မြင်တဲ့ ကုသမှုများလည်း ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။