ဆန်းသစ်တဲ့ AI မြင်လွှာပုံရိပ်နည်းပညာ” ကို အသုံးပြုပြီး ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိတဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို မျက်ဝန်းတံခါးမှတစ်ဆင့် ခြေရာခံခြင်း

• AI မြင်လွှာပုံရိပ်နည်းပညာဟာ အခုဆိုရင် ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိတဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာစိန်ခေါ်မှုတွေကို ခန့်မှန်းထောက်လှမ်းရာမှာ များစွာအထောက်အကူပြုနိုင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်က ရောဂါ မဖြစ်ပွားမီမှာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွေကို လိုအပ်သလို ချိန်ညှိနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးကို ရရှိစေပါတယ်။ မျက်လုံးရဲ့ မြင်လွှာပုံရိပ်တွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်နိုင်ခြင်းဟာ ဒီနည်းပညာရဲ့ အနှစ်သာရပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
• အထွေထွေကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု (general health check-up) ပြုလုပ်ရာမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ရှိငုပ်လျှိုးနေတဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေကို ဖော်ထုတ်ဖို့ နဲ့ ဖြစ်ခဲ့ပြီးသော / လက်ရှိ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အမူအကျင့်တွေကို ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်ဖို့ သွေးစစ်ဆေးခြင်း နဲ့ အီစီဂျီ စစ်ဆေးခြင်းများ ပါဝင်လေ့ရှိပေမယ့် ဒါတွေက အနာဂတ်မှာဖြစ်လာနိုင်မယ့် ကျန်းမာရေး အခြေအနေတွေကိုတော့ ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိပါဘူး။
• မျက်လုံးထဲက “မြင်လွှာ” ဆိုတာကတော့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ထိုးဖောက်ခြင်းမပြုဘဲ သွေးကြောလေး တွေကို မြင်နိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော တံခါးပေါက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသွေးကြောငယ်လေးတွေမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေကနေတစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများ စတင်နေပြီဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ခြေရာခံနိုင်ပါတယ်။

အထွေထွေကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု (general health check-up) တစ်ခု လုပ်မယ်ဆိုရင် သွေးတွင်းကိုလက်စထရော နဲ့  သွေးတွင်းသကြားဓာတ် စတဲ့ အဆင့်အမျိုးမျိုးကို တိုင်းတာဖို့ သွေးစစ်ဆေး မှုများ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒီစစ်ဆေးမှုတွေက ငုပ်လျှိုးနေတဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ တွေကိုဖော်ထုတ် နိုင်တဲ့အပြင် ဖြစ်ခဲ့ပြီးတဲ့ကာလနဲ့ လက်ရှိကျန်းမာရေး စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အပြုအမူများ ကိုလည်း ထင်ဟပ်စေ နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နှလုံးလျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင်းတိုင်းတာခြင်း (ECG) စစ်ဆေးမှုကနေ  သွေးကြောပိတ်ဆို့ မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (coronary artery problems)၊ နှလုံးကြီးခြင်း (cardiomegaly) သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်မမှန် ခြင်း (arrhythmia) စတဲ့ အခြေအနေများကို ဖော်ထုတ်ပြသနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဒီစစ်ဆေးမှုတွေက အနာဂတ်မှာ ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိတဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများကိုတော့ ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်စွမ်း ရှိမည် မဟုတ်ပါ။ လေဖြတ်ခြင်း နဲ့ ပြင်းထန်နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (acute myocardial ischemia) အပါအဝင် သွေးကြောဆိုင်ရာ ပြဿနာများဟာ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ဘဝတစ်ခုလုံးအပေါ် သိသိသာသာ ထိခိုက်မှု ဖြစ်စေသော၊ ကြိုတင်မခန့်မှန်းနိုင်ဘဲရုတ်တရက်လည်းဖြစ်ပေါ် တတ်သော  အခြေအနေများဖြစ်ကြပါတယ်။ ဦးနှောက်သွေးကြောဆိုင်ရာ (cerebrovascular) နဲ့ နှလုံးသွေးကြော ဆိုင်ရာ (cardiovascular) အခြေအနေ အများစုဟာ သွေးတိုးခြင်း (hypertension)၊ ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်းနဲ့ သွေးကြောရောင်ရမ်းခြင်း (vascular inflammation) တို့မှ ဖြစ်ပေါ်လာကြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

AI မြင်လွှာပုံရိပ်နည်းပညာဟာ အခုဆိုရင် ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိတဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာစိန်ခေါ်မှုတွေကို ခန့်မှန်း ထောက်လှမ်းရာမှာ အသုံးပြုနေပြီဖြစ်ပြီး လိုအပ်တဲ့ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးစောင့်ရှောက်မှုအစီအစဉ်များကို ရေးဆွဲနိုင်ဖို့ အခွင့်အရေးရရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီနည်းပညာနဲ့ မြင်လွှာပုံရိပ်ကို ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခြင်း နဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ပြီး ရရှိလာတဲ့ အဖြေတွေကို အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုပါတယ်။

မြင်လွှာဧရိယာဟာ သွေးကြောငယ်လေးများအပါအဝင်သွေးကြောများကို မြင်နိုင်တဲ့နေရာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။  မြင်လွှာမှာရှိတဲ့ သွေးလွှတ်ကြောအရွယ်အစားမှာ 135.73 ± 15.64 μm ဖြစ်ပြီး၊ သွေးပြန်ကြောရဲ့ အရွယ်အစားကတော့ 151.32 ± 15.22 μm ဖြစ်ပါတယ်။ သည်သွေးကြောငယ်တွေမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေကို ကြည့်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ မူမမှန်မှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်နေပြီဆိုတာကို စောစီးစွာ ဖော်ထုတ် နိုင်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင်၊ ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ အမြင်အာရုံကြော ကို ဖန်ဒိုစကုပ်ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (fundoscopic examination) ဖြင့် ရေတိမ် (glaucoma) ကဲ့သို့သော အခြေအနေများအကြောင်း သိမြင် နိုင်ပြီး မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းမှု (dementia) ဖြစ်နိုင်ခြေကိုလည်း ကြိုတင်ခန့်မှန်းပေးနိုင်ပါတယ်။

“AI မြင်လွှာပုံရိပ်နည်းပညာ ဆိုတာ” AI ရဲ့  “နက်ရှိုင်းသော သင်ယူမှု နည်းပညာ” (AI deep-learning technology) ကို အသုံးပြုပြီး မျက်လုံးအတွင်းရှိ သွေးကြောများနဲ့ အာရုံကြောများရဲ့ အရည်အသွေးကို အကဲဖြတ်ဖို့ မြင်လွှာရဲ့ ပုံရိပ်များကို ရိုက်ယူကာ၊ အနာဂတ် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုရှိနိုင်ခြေ ၆ မျိုး နဲ့ မျက်စိအခြေအနေ ၃၅ မျိုး အတွက် စိန်ခေါ်မှုအဆင့်များကို အကဲဖြတ်ပေးနိုင်သည့် နည်းပညာတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

AI မြင်လွှာပုံရိပ်နည်းပညာ (AIRDOC) မှာ မြင်လွှာနှစ်ဖက်လုံးရဲ့ ပုံရိပ်တွေကို ရိုက်ကူးမှု ပါဝင်ပြီး ပုံရိပ်တွေကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်ဖို့ အလိုအလျောက်ချိန်ညှိခြင်း၊ ကြည်လင်ပြတ်သားမှုနဲ့ အသေးစိတ်တိကျမှုအတွက် အလိုအလျောက် ထိန်းညှိခြင်း နဲ့ အလိုအလျောက် ရိုက်ကူးခြင်းတွေကို ဆောင်ရွက်ပါတယ်။ ပြီးမှ cloud ပေါ်ကို လုံခြုံစိတ်ချရစွာ တင်ပါတယ်။ ပြီးတော့မှ AI ရဲ့  “နက်ရှိုင်းသော သင်ယူမှု နည်းပညာ” (AI deep-learning technology) ကို အသုံးပြုပြီး အာရုံကြောကွန်ယက်အတုတစ်ခုကို ဖန်တီး၊ ရိုက်ကူးထားတဲ့ ပုံရိပ်က ရရှိတဲ့ မူမမှန်မှုများနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကာ အနာဂတ် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုရှိနိုင်ခြေ ၆ မျိုးကို အကဲဖြတ်ပါတယ်။

• သွေးကြောမာခြင်း Atherosclerosis  - သွေးကြောနံရံမာ၍ထူပြီး ကျဉ်းခြင်း
• နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါ 
• မျက်စိမြင်လွှာအလယ်ပိုင်း ချွတ်ယွင်းမှုကြောင့် အမြင်အာရုံကျဆင်းခြင်း 
• သိမြင်မှုဆိုင်ရာ ချွတ်ယွင်းမှု (Cognitive impairment) - မှတ်ဉာဏ် စသည်တို့ ချွတ်ယွင်းခြင်း
• ဂလူးကို့စ် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် ချွတ်ယွင်းမှု (Glucose metabolism impairment) 
• အမှုန်အမွှားများကို ရှူရှိုက်မိခြင်း (Inhalation of particulate matter) - လေထုညစ်ညမ်းမှု

• အစိမ်းရောင်အဆင့် (ဖြစ်နိုင်ခြေ အနည်းငယ်) - အနာဂတ်တွင် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အလွန်နည်းပါးပါတယ်။ သို့သော်လည်း ကျန်းမာရေးကို ဆက်လက်ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။
• အဝါရောင်အဆင့် (ဖြစ်နိုင်ခြေ အနည်းငယ် မှ အသင့်အတင့်) - ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ် မှ အသင့်အတင့် ရှိပါတယ်။ ကျန်းမာရေးကိုစောင့်ကြည့်ရန်အတွက်လူနေမှုပုံစံများကိုပြုပြင်ပြောင်းလဲ ရန် နှင့် နှစ်စဉ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများခံယူရန် အကြံပြုအပ်ပါတယ်။
• လိမ္မော်ရောင်အဆင့် (ဖြစ်နိုင်ခြေ အသင့်အတင့် မှ အများ) - အနာဂတ်တွင် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အသင့်အတင့်မှ များပြားခြင်း ရှိနေတယ်။ သို့မဟုတ် ရောဂါရှိနှင့်ပြီးသားလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ စိန်ခေါ်မှုရှိနိုင်ခြေ အကြောင်းရင်းတွေဟာ လူနေမှုပုံစံ သို့မဟုတ် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်းနဲ့ဆက်စပ်နေနိုင်ပါတယ်။ ဆရာဝန်ရဲ့ အကြံဉာဏ်အတိုင်း ထပ်ဆောင်း ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုများ သို့မဟုတ် အတည်ပြုစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန်နဲ့  လူနေမှုပုံစံများကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် အကြံပြုပါတယ်။
• အနီရောင်အဆင့် (ဖြစ်နိုင်ခြေ များ) - အနာဂတ်တွင် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အလွန်များပြားခြင်း ရှိနေပါတယ်။ ရောဂါရှိနှင့်ပြီးသားလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ စိန်ခေါ်မှုရှိနိုင်ခြေ အကြောင်းရင်းများ ဒီ လူနေမှုပုံစံ၊ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ရှိပြီးသား နာတာရှည်ရောဂါများနဲ့လည်း ဆက်စပ်နေနိုင်ပါတယ်။ ဆရာဝန်ရဲ့ အကြံဉာဏ်အတိုင်း ထပ်ဆောင်းကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများ သို့မဟုတ် အတည်ပြုစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် နဲ့ လူနေမှုပုံစံများကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် အကြံပြုပါတယ်။

လူနေမှုပုံစံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနဲ့ စဉ်ဆက်မပြတ် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများကို ဘယ်လောက် လိုက်နာဆောင်ရွက်သလဲ ဆိုတာအပေါ်မူတည်ပြီး စိန်ခေါ်မှုရှိနိုင်ခြေအဆင့်ဟာ တိုးလာနိုင်သလို လျော့လည်း လျော့ကျ ကျသွားနိုင်ပါတယ်။

မျက်လုံးထဲက မြင်လွှာဟာ သွေးကြောတွေကို မြင်နိုင်တဲ့နေရာဖြစ်ပြီး၊ ဒီသွေးကြောငယ်လေးတွေမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေကနေတစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများ စတင်နေပြီ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ခြေရာခံနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ရုတ်တရက် သွေးတိုးခြင်း (acute high blood pressure) ကြောင့် မျက်လုံးမြင်လွှာသွေးကြောများ ယိုစိမ့်ခြင်းနဲ့သွေးထွက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မျက်လုံးမြင်လွှာသွေးကြောတွေဟာ သွေးကြောမာ၍ ထူပြီး ကျဉ်းခြင်း (atherosclerosis) နဲ့ ဆီးချိုသွေးချို ဖြစ်နိုင်ခြေ (risk of diabetes) ကဲ့သို့သော အနာဂတ်ရောဂါများကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းရာမှာ  အလွန်အရေးပါ ပါတယ်။ ဒါ့အပြင်၊ မျက်လုံးမြင်လွှာဆိုတာ ဦးနှောက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ အမြင်အာရုံကြောရဲ့ ဆက်စပ်မှုအပိုင်း (extension) လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဖန်ဒိုစကုပ်စစ်ဆေးခြင်း (Fundoscopic examination) ဖြင့် ရေတိမ် (glaucoma) ကဲ့သို့သော အခြေအနေများအကြောင်း သိမြင်နိုင်ပြီး မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းမှု (dementia) ဖြစ်နိုင်ခြေကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းပေးနိုင်ပါတယ်။

AI မြင်လွှာပုံရိပ်နည်းပညာဟာ ထိရောက်မှုကို သေချာစေဖို့ စီမံခန့်ခွဲရာမှာ အချက်အလက်ပမာဏ အများအပြား (large dataset) လိုအပ်တဲ့ AI ကို အသုံးပြုတာကြောင့်၊ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်မားသော တိကျမှုနှုန်း ကို ရရှိပါတယ်။. AI မြင်လွှာပုံရိပ်နည်းပညာကို တရုတ်နိုင်ငံရှိ ထိပ်တန်း ဆေးရုံကြီးများ နဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံများစွာတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိတာကြောင့် ပုံရိပ် သန်း ၃၀ အထိရှိသော အချက်အလက် ပမာဏ (dataset) ရလဒ်များလည်း ထွက်ပေါ်လာပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

• မျက်လုံးများကို စက်မှာပါရှိတဲ့ မျက်စိပေါက်နေရာနဲ့ တည့်တည့်ကျအောင် ချိန်ပြီး နဖူးကို နဖူးထိန်းဘားတန်းကလေးမှာ ကပ်ထားလိုက်ပါ။
• စက်မှ ပေးသော တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် လမ်းညွှန်ချက်များ ကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ပါ။
• ပုံရိပ်ရိုက်ယူနေစဉ်အတွင်း မျက်လုံးတစ်ဖက်စီအတွက် အလင်းတန်း တစ်ကြိမ်စီ လင်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အန္တရာယ်မရှိပါ။
• မျက်လုံးနှစ်ဖက်လုံး၏ ပုံရိပ်များ ရိုက်ကူးပြီးပါက လုပ်ငန်းစဉ် ပြီးဆုံးပါပြီ။

ဤစစ်ဆေးမှုအတွက် မျက်စိသူငယ်အိမ်ကျယ်စေသော ဆေးရည်များ (dilating eye drops) ထည့်ရန် မလိုအပ်သလို မျက်ကပ်မှန်များ (contact lenses) ကို ဖယ်ရှားရန်လည်း မလိုအပ်ပါ။ စစ်ဆေးမှု လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးသည် ၁ မိနစ်သာ ကြာမြင့်မှာဖြစ်ပြီး၊ ရလဒ်များကို ၃ မိနစ်အတွင်း ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

•  မျက်စိခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် လေဆာကုသမှု ခံယူထားသူများ အတွက် စက်ဟာ အလိုအလျောက် ချိန်ညှိတဲ့နေရာမှာ နှေးကွေးခြင်း သို့မဟုတ် ပုံရိပ်များ ရိုက်ကူးနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။

• မျက်ခွံတွဲကျနေသောသူများ (droopy eyelids) အတွက် စက်သည် တိကျမှုအတွက် အလိုအလျောက် ထိန်းညှိ (focus) ပြုလုပ်နိုင်ခြင်း မရှိဘဲလည်း ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။