แชร์ข้อความนี้

VO2 Max คืออะไร

HIGHLIGHTS:

  • การตรวจ VO2 max คือ ทำให้เห็นถึงความฟิตของร่างกายการตอบสนองของระบบการเผาผลาญอาหารของร่างกาย ระบบการหายใจ ระบบของหัวใจและหลอดเลือดต่อการออกกำลังกายของผู้ทดสอบ
  • ผลการตรวจ VO2 max สามารถนำไปใช้ปรับตารางการฝึกซ้อมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ aerobic metabolism และการฝึกซ้อมเพื่อดึงไขมันมาเป็นแหล่งพลังงานให้กับร่างกายอย่างมีประสิทธิภาพ

1

VO2 max คือ อะไร?

VO2 max หรือ maximal oxygen consumption คือ อัตราการใช้ออกซิเจนสูงสุดของร่างกายในขณะออกกำลังกาย มีหน่วยเป็นมิลลิลิตรต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมในเวลา 1 นาที ซึ่งค่าดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความฟิตของร่างกายของผู้เข้าทดสอบในช่วงเวลานั้นๆ โดยสามารถตรวจประเมินได้โดยการให้ออกกำลังกายและวัดก๊าซที่ผู้ทดสอบหายใจเข้า-ออก การตรวจนี้ เรียกว่า cardiopulmonary exercise test (CPET หรือ CPx) ซึ่งผลการตรวจนี้นอกจากจะทำให้ทราบถึงค่า VO2 max ยังทำให้ทราบถึงการตอบสนองของระบบการเผาผลาญอาหารของร่างกาย ระบบการหายใจ ระบบของหัวใจและหลอดเลือดต่อการออกกำลังกายของผู้ทดสอบอีกด้วย

โรงพยาบาลสมิติเวชพร้อมเสมอที่จะดูแลสมรรถภาพร่างกายให้แก่นักกีฬามืออาชีพทุกคน หนึ่งในเครื่องทดสอบสมรรถภาพร่างกายที่สมิติเวชภาคภูมิใจคือ เครื่อง VO2 Max คือ เครื่องวัดระดับความฟิตหรือความอึดของร่างกาย ผู้เชี่ยวชาญที่สมิติเวชสามารถใช้ข้อมูลจากเครื่อง VO2 Max นี้ในการช่วยเพิ่มศักยภาพร่างกายของนักกีฬาให้ดีขึ้นกว่าเดิม

การเตรียมตัวก่อนเข้ารับการทดสอบ 

  1. นอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ อย่างน้อย 8 ชั่วโมงในคืนก่อนเข้ารับการทดสอบ
  2. หลีกเลี่ยงการออกกำลังกาย อย่างหนักอย่างน้อย 12 ชั่วโมง ก่อนเข้ารับการทดสอบ
  3. หลีกเลี่ยงการดื่มชา กาแฟ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือสูบบุหรี่ อย่างน้อย 3 ชั่วโมงก่อนเข้ารับการทดสอบ
  4. หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารมื้อหนัก อย่างน้อย 3 ชั่วโมง ก่อนเข้ารับการทดสอบ
  5. รับประทานยาสำหรับโรคประจำตัวได้ตามปกติ หากไม่มั่นใจควรปรึกษาแพทย์ก่อนวันที่จะเข้ารับการตรวจ
  6. หากมีอาการเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บใกล้กับวันที่เข้ารับการทดสอบ ควรแจ้งทางโรงพยาบาลเพื่อเลื่อนการทดสอบไปก่อน
  7. ควรเตรียมชุดกีฬาที่ใส่สบาย และรองเท้ากีฬาที่ใส่ประจำ มาในวันที่ทดสอบ สำหรับผู้หญิงควรสวมใส่ sport bra

ขั้นตอนการทดสอบเป็นอย่างไร

การตรวจประเมิน VO2 max นิยมทดสอบด้วยการวิ่งบนลู่วิ่ง (treadmill) หรือการปั่นจักรยาน (Stationary bike cycling) ขึ้นกับรูปแบบที่ผู้ทดสอบออกกำลังกายเป็นประจำ ในการทดสอบจะต้องใส่หน้ากากเพื่อวัดก๊าซที่ผู้ทดสอบหายใจเข้าออก ใส่แถบคาดหน้าอกเพื่อวัดอัตราการเต้นของหัวใจ และติดขั้วไฟฟ้าเพื่อวัดคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG 12 leads) โดยการทดสอบจะแบ่งเป็น 4 ขั้นตอน ดังนี้

  1. ให้ยืนหรือนั่งนิ่งเป็นเวลา 3 นาที หายใจเข้า-ออกตามปกติ เพื่อประเมินในภาวะปกติก่อนออกกำลังกาย
  2. เริ่มเดินหรือปั่นจักรยานเบาๆ เป็นเวลา 3 นาที เพื่ออบอุ่นร่างกาย (warm up)
  3. เริ่มการทดสอบจริง โดยจะค่อยๆ ปรับเพิ่มความเร็วและความชันของลู่วิ่ง หรือปรับความฝืดของจักรยานเพิ่มขึ้น จนผู้เข้ารับการทดสอบออกกำลังกายต่อไปไม่ไหว จึงยุติการทดสอบ
  4. เดินหรือปั่นจักรยานต่อเบาๆ เป็นเวลา 5 นาที เพื่อ cool down และผ่อนคลายกล้ามเนื้อ

โดยรวมแล้วจะใช้เวลาทดสอบประมาณ 30 นาทีและพบแพทย์เพื่อสรุปผลการทดสอบอีกประมาณ 30 นาที

สิ่งที่ได้จากการทดสอบ VO2 max

  1. ค่า VO2 max ของผู้ทดสอบ ซึ่งจะบ่งบอกถึงประสิทธิภาพในการใช้ออกซิเจนเพื่อเผาผลาญอาหารเป็นพลังงานให้กับกล้ามเนื้อ (aerobic metabolism) ผู้ทดสอบที่มีความฟิตของร่างกายที่สูง ค่าที่วัดได้ก็จะสูงเช่นกัน ซึ่งค่า VO2 max นั้นยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย ได้แก่ เพศ อายุ เชื้อชาติ เป็นต้น
  2. ค่า anaerobic threshold หรือ ค่า lactate threshold ซึ่งจะแสดงถึงขีดจำกัดของการใช้ aerobic metabolism ของผู้เข้ารับการทดสอบ ก่อนที่ร่างกายจะเปลี่ยนไปใช้การเผาผลาญอาหารแบบไม่ใช้ออกซิเจน (anaerobic metabolism) โดยการเผาผลาญอาหารแบบไม่ใช้ออกซิเจนนี้จะทำให้เกิดกรดแลคติก (lactic acid) ซึ่งเป็นของเสียที่จะทำให้เกิดอาการอ่อนล้าและปวดกล้ามเนื้อได้ จากข้อมูลในส่วนนี้จะเป็นประโยชน์เพื่อนำไปใช้ปรับตารางการฝึกซ้อมของผู้ทดสอบ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ aerobic metabolism ต่อไปได้
  3. อัตราการใช้ไขมันสูงสุด (fat oxidation) เพื่อมาปรับใช้ในการลดน้ำหนักหรือฝึกซ้อมเพื่อดึงไขมันมาเป็นแหล่งพลังงานให้กับร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
  4. ช่วงของอัตราการเต้นของหัวใจ (heart rate zone) เพื่อมาปรับใช้ในการจัดตารางการฝึกซ้อมที่เหมาะสมให้กับผู้ทดสอบ
  5. เพื่อประเมินการตอบสนองของระบบการหายใจ ระบบของหัวใจและหลอดเลือด เพื่อเฝ้าระวังความผิดปกติของสองระบบข้างต้นในระหว่างการออกกำลังกาย

โดยสรุปแล้วการตรวจประเมิน VO2 max คือ นอกจากจะได้ทราบความฟิตของร่างกายที่พัฒนาขึ้นจากการฝึกซ้อมในช่วงที่ผ่านมาแล้ว ยังได้รับได้ทราบถึงข้อมูลต่างๆข้างต้นมาปรับใช้ในการจัดตารางการฝึกซ้อม เพื่อทำให้ผู้ทดสอบสามารถเพิ่มสมรรถภาพร่างกายของตนได้อย่างเหมาะสมและเต็มประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

 

เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับ ศูนย์กระดูก ข้อ และการแพทย์กีฬา ที่โรงพยาบาลสมิติเวช และทำการนัดหมายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญของเราได้ที่นี่

คุณมีคำถามหรือไม่?

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 3.03 จาก 5 จำนวนโหวต 104 โหวด