แพ็กเกจผ่าตัดส่องกล้องรักษาโรคข้อไหล่

• เอ็น Rotator Cuff ฉีก 
• ไหล่หลุดซ้ำ (Bankart Lesion) 
• SLAP lesion การฉีกขาดของกระดูกอ่อนบริเวณ แลบรัม (labrum) 
• หินปูนเกาะเส้นเอ็นไหล่
• อาการอักเสบ/กดทับในไหล่ (Impingement)
• เส้นเอ็นหรือกระดูกมีปุ่มงอก

ส่วนใหญ่จะมีอาการปวดตึงและหน่วงบริเวณไหล่ในช่วง 2–3 วันแรก โดยโรงพยาบาลส่วนมากจะใช้เทคนิคผ่าตัดแบบส่องกล้องร่วมกับการบล็อกเส้นประสาทและยาแก้ปวด ทำให้ “เจ็บน้อยลงอย่างชัดเจน” เมื่อเทียบกับการผ่าตัดเปิดแผล ผู้ป่วยส่วนใหญ่ให้ระดับปวดอยู่ในระดับที่ทนได้ และค่อย ๆ ดีขึ้นภายใน 1–2 สัปดาห์

การควบคุมอาการปวด ระหว่างนอนโรงพยาบาล จะให้ยาแก้ปวดทั้งชนิดฉีดและชนิดรับประทาน หลังกลับบ้านจะให้ผู้ป่วยรับประทานยาแก้ปวด ประคบเย็น ใส่ผ้าคล้องแขน และทำกายภาพบำบัด หากมีอาการปวดมากผิดปกติ บวมแดงร้อน มีไข้ หรือชา–อ่อนแรงมาก ควรรีบกลับมาพบแพทย์ทันที 

หลังการผ่าตัดส่องกล้องข้อไหล่ แพทย์จะวาง “โปรแกรมกายภาพบำบัด” ให้เหมาะกับแต่ละคน โดยทั่วไปจะแบ่งออกเป็นหลายระยะ เริ่มจากช่วงแรกที่เน้นปกป้องเอ็นที่เย็บใหม่ ลดอาการปวดและบวม ด้วยการใส่ผ้าคล้องแขน ขยับได้เฉพาะนิ้ว มือ และข้อศอก ยังไม่ให้ยกแขนเอง

เมื่อพ้นช่วง 3–6 สัปดาห์ จะเริ่มให้ขยับข้อไหล่แบบ “มีคนช่วยยก” (Passive / Active-assisted exercise) เพื่อป้องกันไหล่ติด แต่อยู่ในองศาที่ปลอดภัย ไม่ทำให้ไหมเย็บฉีกขาด จากนั้นจึงค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นการยกแขนด้วยตัวเองมากขึ้น และเริ่มบริหารกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่และสะบักทีละน้อย

ช่วง 3–6 เดือน จะเป็นช่วงเพิ่มความแข็งแรงและความทนทานของกล้ามเนื้อไหล่ ให้กลับไปทำงาน ใช้แขนยกของ หรือออกกำลังกายเบา ๆ ได้อย่างมั่นใจ ส่วนการกลับไปเล่นกีฬาเต็มรูปแบบ มักอยู่ในช่วงประมาณ 6 เดือนขึ้นไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดเอ็นที่ฉีก วิธีผ่าตัด และความร่วมมือในการทำกายภาพของคนไข้เอง
“การทำกายภาพบำบัดที่ถูกต้องและต่อเนื่อง” เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผลการผ่าตัดเอ็นหัวไหล่ดีขึ้นและกลับไปใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติอีกครั้ง

โดยทั่วไปหลังผ่าตัดส่องกล้องรักษาอาการบาดเจ็บหัวไหล่ จะต้องใส่ที่คล้องแขนประมาณ 4–6 สัปดาห์ และค่อย ๆ เริ่มกายภาพบำบัดเพื่อเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวและเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่ ช่วง 3 เดือนแรก จะเป็นช่วงเน้นการฟื้นตัวและกลับไปทำกิจวัตรประจำวันให้ใกล้เคียงปกติ

ส่วนการ “กลับไปเล่นกีฬา” มักเริ่มได้ในช่วงประมาณ เดือนที่ 4–6 หลังผ่าตัด ซึ่งเป็นระยะที่เอ็นเริ่มสมานตัวดีขึ้น และกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่แข็งแรงพอ โดยมักเริ่มจากการออกกำลังกายเบา ๆ หรือกีฬาที่ไม่ใช้ไหล่หนักมากก่อน เช่น เดิน วิ่ง ว่ายน้ำเบา ๆ หรือกอล์ฟ แล้วจึงค่อย ๆ เพิ่มความหนักของกีฬาไปทีละขั้น สำหรับกีฬาที่ต้องใช้แขนเหนือศีรษะมาก หรือมีการปะทะสูง เช่น เทนนิส แบดมินตัน วอลเลย์บอล หรือการยกน้ำหนักเหนือศีรษะ มักจะแนะนำให้รอ 6 เดือนขึ้นไป และต้องผ่านการประเมินจากแพทย์ก่อน

• ความเสียหายต่อโครงสร้างภายในข้อไหล่หรือบริเวณใกล้เคียงโดยไม่ตั้งใจ 
• เส้นประสาทได้รับการกระทบกระเทือน อาจเกิดอาการชา อ่อนแรงบางส่วนรอบหัวไหล่และแขน (ส่วนใหญ่ดีขึ้นเอง แต่ในรายรุนแรงอาจใช้เวลานาน)
• มีเลือดออกมากในข้อไหล่ ทำให้บวมและปวดมากผิดปกติ
• การติดเชื้อในข้อไหล่
• แพ้ยาดมสลบหรือยาที่ใช้ในการผ่าตัด
• ภาวะ “ไหล่ติด” หลังผ่าตัด (Frozen shoulder / Adhesive capsulitis)
• เอ็นที่ซ่อม “ไม่ติดสนิท” หรือกลับมาฉีกซ้ำ

ก่อนผ่าตัดส่องกล้องข้อไหล่ แพทย์จะนัดตรวจสุขภาพและประเมินความพร้อม โดยตรวจร่างกาย เจาะเลือด เอกซเรย์ และตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจตามความเหมาะสม พร้อมทบทวนยาและโรคประจำตัวของผู้ป่วย หากใช้ยาละลายลิ่มเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น Aspirin, Plavix, Warfarin แพทย์อาจให้หยุดยาประมาณ 1 สัปดาห์ก่อนผ่าตัด 

ในช่วงก่อนวันผ่าตัดควรนอนพักผ่อนให้เพียงพอ งดสูบบุหรี่และงดดื่มแอลกอฮอล์ และหากมีอาการป่วยหรือมีไข้ก่อนวันผ่าตัดควรรีบแจ้งโรงพยาบาลทันที ในวันผ่าตัดจำเป็นต้องงดน้ำและอาหารอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมงก่อนเข้าห้องผ่าตัด และควรอาบน้ำ สระผม ตัดเล็บ ถอดเครื่องประดับและของมีค่าทุกชนิด รวมถึงฟันปลอมและคอนแทคเลนส์ก่อนเข้าห้องผ่าตัด เพื่อความปลอดภัยระหว่างการดมยาสลบ

หลังผ่าตัดควรเตรียมเสื้อผ้าที่ใส่ง่าย และให้มีญาติหรือผู้ดูแลมารับกลับบ้านและอยู่ดูแลใน 24 ชั่วโมงแรก เนื่องจากหลังผ่าตัดแขนข้างที่รับการผ่าตัดจะใช้งานได้น้อย