การจัดฟันเด็ก หรือ ดัดฟันเด็ก คือ การแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับการเรียงตัวของฟันและขากรรไกรในเด็กก่อนเข้าสู่ช่วงวัยรุ่น ซึ่งในช่วงนี้เป็นช่วงที่เด็กมีฟันแท้ขึ้นมาแล้วจำนวนหนึ่ง และยังคงมีฟันน้ำนมอยู่ หากได้ทำการตรวจฟันเด็กและพบปัญหาที่ควรได้รับการแก้ไข การให้เด็กจัดฟันในช่วงนี้จะช่วยแก้ไขปัญหาการเจริญเติบโตของขากรรไกรที่น้อยกว่าปกติให้สมดุลขึ้น และเป็นการเพิ่มพื้นที่ในขากรรไกรให้เพียงพอต่อฟันแท้ที่จะขึ้นมาในอนาคต จึงช่วยลดปัญหาการเรียงตัวของฟัน การสบฟันที่ผิดปกติ และลดความเสี่ยงที่จะต้องถอนฟันแท้เพื่อการจัดฟัน รวมทั้งการผ่าตัดขากรรไกรเพื่อแก้ไขการสบฟันในอนาคตได้
1.1. การจัดฟันในเด็กกับผู้ใหญ่ ต่างกันหรือไม่
การจัดฟันเด็กและผู้ใหญ่จะมีความแตกต่างกัน กรณีของเด็กนั้น โครงสร้างกระดูกขากรรไกรยังมีการพัฒนาอยู่ รวมถึงมีความยืดหยุ่นสูง การจัดฟันในเด็กจึงเน้นที่การปรับขยายขนาดของกระดูกขากรรไกรให้มีพื้นที่เพียงพอ และปรับตำแหน่งของกระดูกขากรรไกรบนล่างให้สมดุลกัน เมื่อเทียบกับการจัดฟันในผู้ใหญ่ที่โครงสร้างกระดูกขากรรไกรได้หยุดการเจริญเติบโตแล้ว จะไม่สามารถปรับเปลี่ยนขนาดได้ ซึ่งหากมีความจำเป็นต้องแก้ไข จะต้องใช้วิธีการผ่าตัดขากรรไกรร่วมด้วย นอกจากนี้ การเคลื่อนย้ายฟันในผู้ใหญ่ก็มักจะใช้เวลานานกว่าในเด็ก
อยากให้ลูกจัดฟัน ควรจัดฟันตอนอายุเท่าไหร่ ? โดยทั่วไปแล้ว การจัดฟันเด็กควรพิจารณาตามช่วงอายุและพัฒนาการของฟัน ซึ่งเด็กเล็กช่วงอายุ 6-7 ปี จะเริ่มมีฟันแท้คู่หน้าขึ้นมาทดแทนฟันน้ำนมที่หลุดออกไป โดยในช่วงนี้ รากฟันแท้จะยังพัฒนาไม่เสร็จสมบูรณ์ และจะใช้ระยะเวลาอีก 2-3 ปีหลังจากที่เริ่มขึ้นให้เห็นในช่องปาก จึงจะสร้างเสร็จสมบูรณ์ ซึ่งก็คือ ช่วงอายุ 9-10 ปี ซึ่งหากเรามีความจำเป็นต้องเคลื่อนฟันด้วยเครื่องมือจัดฟันในช่วงนี้ ก็จะไม่ส่งผลส่งผลกระทบต่อการสร้างของรากฟันเหล่านั้น
ดังนั้น หากคุณพ่อคุณแม่พบว่าฟันหน้าแท้ของลูกขึ้นมาบิดเบี้ยว แนะนำให้พาลูกเข้ามาพบทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟัน เมื่อเด็กมีอายุประมาณ 8-9 ปี เพื่อทำการตรวจ ประเมินอาการ และวางแผนการจัดฟันอย่างละเอียดได้ทันที
เมื่อฟันแท้ขึ้นมาบิดเบี้ยวเพียงเล็กน้อย ควรเริ่มจัดฟันอายุเท่าไหร่ ?
กรณีที่ฟันแท้ขึ้นมาบิดเบี้ยวเพียงเล็กน้อย และทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟันประเมินแล้วว่าไม่มีปัญหาการสบฟันอื่นๆ ร่วมด้วย สามารถรอจนเด็กอายุครบ 12-13 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่ฟันน้ำนมหลุดหมดแล้ว และฟันแท้ขึ้นมาครบถึงฟันกรามแท้ซี่ที่ 2 แล้ว (ทั้งหมด 28 ซี่) จึงค่อยให้เด็กเริ่มจัดฟันเพื่อปรับฟันให้เรียงสวยขึ้นได้

การจัดฟันเด็กเป็นการรักษาที่ช่วยแก้ไขปัญหาการเรียงตัวของฟัน และการเจริญเติบโตของขากรรไกรในเด็ก โดยปัญหาฟันที่คุณพ่อคุณแม่ควรพาเด็กมาจัดฟัน มีดังนี้
การจัดฟันเด็กจะใช้เครื่องมือหลากหลายชนิดที่ออกแบบมาเฉพาะเพื่อช่วยแก้ไขปัญหาการเรียงตัวของฟันและการเจริญเติบโตของขากรรไกร การให้เด็กจัดฟันตั้งแต่อายุยังน้อยจึงช่วยลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตได้ ซึ่งปัจจุบันมีเครื่องมือที่ใช้ในการจัดฟันเด็ก ดังนี้
ทั้งนี้ ทันตแพทย์จัดฟัน จะเป็นผู้ตรวจประเมิน และนำเสนอเครื่องมือจัดฟันที่เหมาะสมกับปัญหาและอายุของเด็กแต่ละคนให้คุณพ่อคุณแม่ได้เลือก ซึ่งการพาเด็กมาตรวจแต่เนิ่นๆ ก็จะทำให้มีทางเลือกของเครื่องมือที่จะเลือกใช้ได้มากขึ้น
การเตรียมตัวลูกน้อยก่อนเริ่มจัดฟันเด็กครั้งแรกจะช่วยลดความกังวลและทำให้เด็กปรับตัวกับขั้นตอนการจัดฟันได้ง่ายขึ้น โดยคุณพ่อคุณแม่สามารถเตรียมตัวลูกน้อยได้ดังนี้
หลังจากเด็กเริ่มจัดฟันแล้ว การดูแลฟันอย่างถูกวิธีเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพและช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดขึ้น เช่น ฟันผุ เหงือกอักเสบ โดยระหว่างจัดฟันเด็กมีวิธีการดูแลฟัน ดังนี้
การเลือกสถานพยาบาล หรือ คลินิกทันตกรรมในการจัดฟันเด็ก เป็นขั้นตอนสำคัญที่ควรคำนึงถึง เพื่อให้แน่ใจว่าเด็กจะได้รับการรักษาที่เหมาะสม มีประสิทธิภาพ และมีความปลอดภัย
โดยเริ่มแรกคุณพ่อคุณแม่ควรเลือกทันตแพทย์จัดฟันที่มีใบอนุญาตและมีประสบการณ์การจัดฟันเด็กเป็นอย่างดี เนื่องจากการจัดฟันเด็กต้องอาศัยความรู้และความชำนาญเฉพาะทางในการรักษาฟันที่ยังอยู่ในช่วงพัฒนาการ
อันดับต่อมา ควรเลือกสถานพยาบาลที่ใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยและใช้เครื่องมือที่มีคุณภาพสูง เพื่อช่วยให้การจัดฟันเด็กได้ผลลัพธ์ออกมามีประสิทธิภาพสูงสุด รวมถึงควรเลือกสถานพยาบาลที่มีบรรยากาศเป็นมิตร เพื่อช่วยให้เด็กไม่รู้สึกเครียดหรือหวาดกลัวระหว่างการรักษาได้
นอกจากนี้ แนะนำให้เลือกสถานพยาบาลที่อยู่ใกล้บ้าน หรือเดินทางมาสะดวก เนื่องจากระหว่างการจัดฟัน เด็กจะต้องมาพบทันตแพทย์จัดฟันต่อเนื่องเป็นประจำทุก 1-2 เดือน
การจัดฟันเด็ก เป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยปรับตำแหน่งของฟันและขากรรไกรให้อยู่ในตำแหน่งถูกต้องได้ตั้งแต่ยังเล็ก หากเริ่มจัดฟันในช่วงเวลาที่เหมาะสมจะช่วยลดปัญหาฟันบิดเบี้ยว ฟันสบกันผิดปกติ รวมถึงความไม่สมดุลของขากรรไกรได้ ซึ่งปัญหาเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อการบดเคี้ยวอาหารและความมั่นใจของเด็กโดยตรง หากปล่อยไว้นานอาจมีความจำเป็นต้องใช้วิธีการรักษาที่ซับซ้อนมากขึ้นในอนาคต
หากคุณพ่อคุณแม่ท่านใดสนใจอยากพาลูกน้อยมาจัดฟันเด็ก ที่คลินิกทันตกรรมเด็ก โรงพยาบาลเด็กสมิติเวชเราพร้อมดูแล โดยทีมทันตแพทย์เฉพาะทางเด็กและจัดฟัน พร้อมกับอุปกรณ์และเทคโนโลยีทันตกรรมที่ทันสมัย เช่น เครื่องสแกนฟัน 3 มิติ และการจัดฟันแบบใส ไร้เหล็ก (Invisalign®) ทันตแพทย์จะมีการตรวจประเมินปัญหาฟันของเด็กแต่ละคนอย่างละเอียดเพื่อเลือกใช้เครื่องมือและวิธีการรักษาที่เหมาะสม รวมถึงมีการติดตามผลอย่างใกล้ชิดเพื่อให้การรักษามีประสิทธิภาพ คุณพ่อคุณแม่จึงมั่นใจในคุณภาพและผลลัพธ์ที่ได้เมื่อเด็กๆ ได้จัดฟันที่โรงพยาบาลเด็กสมิติเวช
ที่ คลินิกทันตกรรมเด็ก ที่โรงพยาบาลเด็กสมิติเวช อินเตอร์เนชั่นแนล เราดูแลรอยยิ้มของเด็กๆ แบบครบวงจร โดยเน้นการป้องกันและแก้ไขปัญหาการสบฟันผิดปกติตั้งแต่ระยะเริ่มแรก ทีมทันตแพทย์เฉพาะทางของเรามีความชำนาญในการใช้เครื่องมือจัดฟันที่เหมาะสมกับเด็กแต่ละช่วงวัย เพื่อช่วยให้ฟันแท้ขึ้นได้อย่างมีระเบียบและส่งเสริมพัฒนาการของรูปหน้าอย่างเป็นระบบ พร้อมเสริมสร้างความมั่นใจให้ลูกน้อยตั้งแต่วัยเด็กจนถึงวัยรุ่น