พลิกชีวิตช่วยผู้ป่วย ด้วยการ ปลูกถ่ายตับ

ผู้ป่วยที่เป็นโรคตับระยะสุดท้ายจากสาเหตุต่างๆ ได้แก่

1. ตับแข็งระยะสุดท้ายจากไวรัสตับอักเสบบี ซี แอลกอลล์ หรือจากภาวะอื่นๆ
2. ตับวายเฉียบพลันจากสาเหตุต่างๆ
3. โรคทางเมตาบอลิซึม เช่น โรควิลสัน
4. มะเร็งตับในระยะแรก
5. โรคท่อน้ำดีอุดตันแต่กำเนิดในเด็ก

เมื่อตับถูกทำลายไปมากจนไม่สามารถทำงานได้ตามปกติและเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ขึ้น ซึ่งจำเป็นจะต้องพิจารณารักษาด้วยการปลูกถ่ายตับ ได้แก่

1. อาการโคม่าที่มีสาเหตุมาจากโรคตับ
2. มีภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารอย่างมาก
3. ภาวะท้องมาน
4. เกิดการติดเชื้อในช่องท้อง
5. ภาวะเลือดออกง่าย
6. ภาวะดีซ่าน
7. ภาวะอ่อนเพลียและเหนื่อยล้าจนไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ
8. มะเร็งตับ
9. ภาวะการไม่เจริญเติบโตในเด็ก

ปัจจุบันความสำเร็จของการผ่าตัดมีกว่า 90% และผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติ เหมือนสภาพก่อนป่วย แต่เนื่องจากร่างกายมีโอกาสที่จะเกิดปฏิกิริยาการปฏิเสธตับใหม่ตลอดเวลา ดังนั้นจึงจำเป็นที่จะต้องทานยากดภูมิคุ้มกันไปตลอดชีวิต โดยจะสามารถลดขนาดยาได้เมื่อเวลาผ่านไป และจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเข้ารับการตรวจรักษาโดยสม่ำเสมอที่คลินิกปลูกถ่ายตับ

มีผู้ป่วยส่วนน้อยที่เข้ารับการปลูกถ่ายตับ แล้วเกิดภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้น เช่น

1. ภาวะแทรกซ้อนขณะและหลังผ่าตัด เช่น ภาวะติดเชื้อ ภาวะเลือดออกอย่างมาก
2. ภาวะการปฏิเสธหรือต่อต้านตับใหม่ (Graft Rejection)
3. ตับใหม่ไม่ทำงาน หรือภาวะตับไม่ทำงานหลังปลูกถ่ายตับ (Graft nonfunction/ dysfunction)
4. เส้นเลือดที่ต่อไว้อุดตัน หรือภาวะเส้นเลือดตับอุดตัน
5. ภาวะทางเดินน้ำดีตับอุดตัน หรือรั่วซึม
6. ความเสี่ยงในการเกิดโรคไวรัสตับอักเสบใหม่ ในกรณีเป็นโรคไวรัสตับอักเสบก่อนผ่าตัด

แหล่งที่มาของตับใหม่มี 2 แหล่งหลักๆ ได้แก่ ผู้บริจาคที่เสียชีวิตจากสมองตายและผู้บริจาคที่มีชีวิต

1. ผู้บริจาคที่เสียชีวิตจากสมองตาย ได้แก่ ผู้ป่วยที่ประสบอุบัติเหตุหรือมีโรคที่มีผลต่อระบบประสาทอย่างรุนแรง จนกระทั่งเกิดภาวะสมองตายขึ้น และทางผู้ป่วยได้แสดงความจำนงในการบริจาคอวัยวะไว้ก่อนหน้า และญาติให้ความยินยอมในการบริจาค
2. ผู้บริจาคที่มีชีวิต ได้แก่ ผู้ที่มีความสัมพันธ์ทางสายโลหิตกับผู้ป่วย หรือเป็นสามีภรรยากันจดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย ที่ได้แสดงความจำนงต้องการบริจาคอวัยวะให้กับญาติของตน

โดยทั่วไปเมื่อผู้ป่วยต้องการตับใหม่ การเข้ารับการปลูกถ่ายตับยิ่งเร็วเท่าไหร่ ยิ่งมีโอกาสสำเร็จสูงเท่านั้น

ปลูกถ่ายตับ คือ การรักษาสำหรับผู้ป่วยโรคตับระยะสุดท้าย โดยผู้ที่เป็นโรคตับ โรคตับแข็งระยะสุดท้าย หรือโรคมะเร็งตับในระยะแรก และอื่นๆ อาจต้องได้รับการ ปลูกถ่ายตับ ที่สถาบันโรคตับและระบบทางเดินอาหาร ซึ่งจะขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์ ข้อมูลเกี่ยวกับการปลูกถ่ายตับที่ควรรู้ มีดังต่อไปนี้

การปลูกถ่ายตับ คือ การรักษาสำหรับผู้ป่วยโรคตับระยะสุดท้าย ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ โดยการผ่าตัดนำตับเดิมที่เป็นโรคออก และนำตับใหม่ใส่เข้าไปแทนที่ ความสำเร็จของการผ่าตัดค่อนข้างสูง ผู้ป่วยโรคตับระยะสุดท้ายจะสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ