แชร์ข้อความนี้

เด็กท้องผูกนอกจากเสียสุขภาพร่างกายแล้วยังส่งผลถึงสภาพจิตใจ

  • “อาการท้องผูกในเด็ก” หมายถึงการถ่ายอุจจาระที่มีลักษณะแข็ง แห้งหรือเหนียว และมีการถ่ายลำบากร่วมอยู่ด้วย จำนวนครั้งที่ถ่ายมีความสำคัญน้อยกว่าลักษณะของอุจจาระ
  • การที่เด็กถ่ายลำบากจนกลายเป็น โรคท้องผูกเรื้อรัง หรืออาจจะทำอุจจาระเปรอะเปื้อน จะทำให้พวกเค้าเกิดความหวาดระแวง สูญเสียความเชื่อมั่นในตนเอง หรือกลายเป็นพฤติกรรมเก็บกดทางอารมณ์ได้

“เด็กท้องผูก” นอกจากเสียสุขภาพร่างกายแล้วยังส่งผลถึงสภาพจิตใจ

อาการท้องผูกมักจะเป็นอาการที่เราพบกันบ่อยๆ ในเด็ก ซึ่งการดูแลที่ไม่ถูกต้องหรือรู้ไม่เท่าทันโรคนั้นจะทำให้เกิดความรุนแรงเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ แถมยังเกิดความยุ่งยากซับซ้อนในการดูแลรักษาในเวลาต่อมา และอาจจะกลายเป็นความทุกข์ทรมานของเด็ก เพราะการที่เด็กถ่ายลำบากจนกลายเป็น โรคท้องผูกเรื้อรัง หรืออาจจะทำอุจจาระเปรอะเปื้อน  จะทำให้พวกเค้าเกิดความหวาดระแวง สูญเสียความเชื่อมั่นในตนเอง หรือกลายเป็นพฤติกรรมเก็บกดทางอารมณ์ได้  ดังนั้นเราควรเข้าใจถึงวิธีแก้ปัญหาที่ถูกต้อง สำหรับเด็กๆ ที่เป็นโรคนี้กันค่ะ

อาการท้องผูกในเด็ก

หมายถึงการถ่ายอุจจาระที่มีลักษณะแข็ง แห้งหรือเหนียว และมีการถ่ายลำบากร่วมอยู่ด้วย จำนวนครั้งที่ถ่ายมีความสำคัญน้อยกว่าลักษณะของอุจจาระ บางคนถ่าย 2 – 3 วันต่อครั้ง แต่ถ้าอุจจาระนิ่มถ่ายไม่ลำบากก็ถือว่าเป็นการถ่ายที่ปกติค่ะ หากอาการท้องผูกเป็นเรื้อรังอยู่นานจะทำให้ลำไส้ใหญ่ยืดตัวออกขยายใหญ่มากขึ้น การบีบตัวของลำไส้จะน้อยลงพร้อมกับความรู้สึกอยากถ่ายจะน้อยลงด้วย อุจจาระก็จะแข็งขึ้นเพราะน้ำจะถูกดูดซึมกลับไปหมดทำให้ถ่ายลำบาก ขณะถ่ายความแข็งของอุจจาระจะบาดเยื่อรูทวารหนักและทำให้เป็นแผล ทำให้เด็กๆ รู้สึกเจ็บและพยายามกลั้น จึงส่งผลให้อาการท้องผูกมีความรุนแรงมากขึ้นโดยอาจมีเลือดปนได้ หรือบางครั้งอุจจาระที่ยังค้างอยู่ถูกแบคทีเรียในลำไส้ย่อยสลายเป็นของเหลวก็จะทำให้ถ่ายออกมาทีละน้อยกะปริบกะปรอยได้โดยไม่รู้ตัว

สาเหตุของอาการท้องผูกในเด็ก

  • ความผิดปกติทางกายภาพโดยแบ่งเป็น
    – ความผิดปกติบริเวณทวารหนัก
    – ความผิดปกติของประสาทที่ควบคุมการขับถ่ายอุจจาระ
    – ความผิดปกติของประสาทไขสันหลังส่วนปลาย ซึ่งควบคุมการถ่ายอุจจาระ
  • ได้รับยาบางชนิดยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งระบบประสาทที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของลำไส้ ยาระงับประสาท และยารักษาโรคมะเร็งบางชนิด เป็นต้น
  • โรคทางเมตาบอลิคเช่น โรคต่อมไธรอยด์ทำงานน้อยกว่าปกติ หรือโรคที่ทำให้มีระดับแคลเซี่ยมสูงในเลือด เป็นต้น
  • ท้องผูกโดยไม่มีความผิดปกติทางกายภาพมักจะมีประวัติท้องผูกในครอบครัวร่วมด้วย
  • ความผิดปกติทางจิตใจการฝึกขับถ่ายแก่เด็กไม่ถูกต้อง เช่น ฝึกให้เด็กนั่งกระโถนเร็วเกินไป โดยเด็กยังไม่พร้อม เด็กอาจกลัวการนั่งกระโถน และพยายามกลั้นอุจจาระ

การรักษาอาการท้องผูกในเด็ก

  • ในวัยทารก เด็กที่ดื่มนมมารดาส่วนใหญ่จะไม่มีอาการท้องผูก นอกจากมารดารับประทานนมวัวหรือรับประทานอาหารโปรตีนมากเกินไป
  • ในเด็กที่ดื่มนมผสม ให้เลือกนมที่มีส่วนผสมใกล้เคียงกับนมมารดา (นมผงดัดแปลงสูตร 1 ที่มีสัดส่วนของ เวย์และเคซีนอย่างน้อย 60 : 40) และดื่มน้ำให้มากขึ้น หรือดื่มน้ำผลไม้ เช่น น้ำลูกพรุน น้ำส้ม เพิ่ม ผัก ผลไม้ และธัญพืช เสริมอีกทางหนึ่ง
  • บริหารกล้ามเนื้อหน้าท้อง เช่น การนวดท้อง และยกขาเด็กขึ้นลงจะทำให้การขับถ่ายดีขึ้น
  • ฝึกนิสัยในการขับถ่ายแล้ว ใช้ยาระบายได้เป็นครั้งคราว
  • แต่หากมีอาการท้องผูกเรื้องรัง ให้ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางค่ะ

บทความที่เกี่ยวข้อง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 2.27 จาก 5 จำนวนโหวต 11 โหวด

ผู้เขียน

ศ.พญ. บุษบา วิวัฒน์เวคิน สรุป: สาขากุมารเวชศาสตร์ สาขากุมารเวชศาสตร์