ศูนย์รักษากระดูกสันหลังคดในเด็ก

ศูนย์รักษากระดูกสันหลังคด แผนกศัลยกรรมกระดูกและข้อ ชั้น 1
เปิดตลอด 24 ชั่วโมง
02-378-9000
info@samitivej.co.th

 

โรงพยาบาลสมิติเวช มีความเชี่ยวชาญในการรักษากระดูกสันหลังคด โดยทีมแพทย์ที่มีความประสบการณ์นำทีมโดย ศ.นพ.เกียรติคุณ เจริญ โชติกวณิชย์ ผู้มีประสบการณ์ตรงในการรักษากระดูกสันหลังคดเป็นอย่างดี
อดีตประธานสมาคมโรคกระดูกและข้อของประเทศ ภาคพื้นเอเชียแปซิฟิก

โรคกระดูกสันหลังคดในเด็กถ้าเป็นไม่มากจะไม่มีอาการ ไม่เหมือนกับเวลาที่เด็กไม่สบายจะมีอาการตัวร้อนเป็นไข้ ซึ่ง ทำให้คุณพ่อคุณแม่วิตก และรีบพาเด็กมาพบแพทย์ โรคกระดูกสันหลังคดเป็นได้ตั้งแต่เด็กแรกเกิดถึงวัยรุ่นซึ่งเป็นช่วงที่พบ ได้บ่อย มีสาเหตุมากมาย ประมาณร้อยละ 80 เป็นชนิดที่ไม่ทราบสาเหตุ จากการวิจัยพบว่าเด็กไทยมีกระดูกสันหลังคด ในอัตรา 1 ต่อ 10,000 คนซึ่งต้องรักษา

ส่วนกระดูกสันหลังคดน้อยไม่ต้องรักษาก็มีจำนวนไม่น้อย ระยะหลังพบเด็กเป็นโรคนี้มากขึ้น เนื่องจากคุณพ่อคุณแม่ให้ความใกล้ชิดและสนใจเด็กมากขึ้น และมีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกและข้อเพิ่มขึ้น พันธุกรรมก็อาจเป็นสาเหตุทำให้หลังคดได้ เนื่องจากพบว่าบางครอบครัวมี พี่น้องหลังคด หรือฝาแฝดหลังคด แต่บางครอบครัวมีลูกคนเดียว ก็อาจพบว่าเด็กเกิดมาหลังคดได้ โดยเฉพาะลูกผู้หญิงซึ่งเป็นที่กังวลใจของคุณพ่อคุณแม่และเป็นปมด้อยของเด็ก ด้วย

โรคกระดูกสันหลังคด สามารถแบ่งประเภทได้ดังนี้

  1. กระดูก สันหลังปกติตั้งแต่แรก แต่มาคดในภายหลัง ส่วนใหญ่ไม่ทราบสาเหตุของการเกิดโรค แต่อาจเกี่ยวกับสารฮอร์โมนบางอย่าง ที่ควบคุมการทำงานของระบบประสาทที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการทรงตัว ทำให้มีผลต่อการเกิดหลังคดได้ พบได้ประมาณร้อยละ 80 แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มอายุ
    • กลุ่มอายุ แรกเกิด – 1 ปี จะเริ่มยืนและเดิน แต่กลุ่มนี้ร้อยละ 90 จะหายได้เอง
    • กลุ่มอายุ 3-10 มีจำนวนมากขึ้น ถ้าเป็นมากไม่รักษาจะมีปัญหาในระยะยาวได้
    • กลุ่มอายุ 10-18 ปี กระดูกสันหลังคดในวัยรุ่นพบได้มากกว่ากลุ่มอายุอื่น ซึ่งหลังคดถ้าเป็นไม่มาก ก็ไม่จำเป็นต้องรักษา แพทย์แนะนำให้เฝ้าติดตามดูความเปลี่ยนแปลง เพราะกระดูกสันหลังอาจคดมากขึ้นเรื่อยๆ และมากจนผิดปกติได้ ทำให้การเจริญเติบโตของร่างกายผิดปกติ แพทย์จะตรวจวัดองศาความคดของกระดูก ถ้าพบว่าคดระหว่าง 30-40 องศา อายุต่ำกว่า 15 ปี จะแก้ไขได้ด้วยการใส่เสื้อสำหรับแก้ความคด ถ้าใส่ได้ดีตามคำแนะนำของแพทย์จะได้ผล แต่ถ้าไม่ดีขึ้น ความคดเพิ่มขึ้น ต้องแก้ไขด้วยวิธีการผ่าตัด โดยใส่เหล็กดามให้กระดูกสันหลังตรงขึ้นได้
  2. กระดูกสันหลังคดตั้งแต่เกิดโดยไม่ทราบสาเหตุ อาจจะเกิดจากยาที่แม่ รับประทานระหว่างตั้งครรภ์ กลุ่มนี้เกิดจากกระดูกผิดปกติ เช่น การเจริญของกระดูกสันหลังไม่เท่ากันหรือไม่สมดุลกัน ถ้ากระดูกสันหลังคดแล้วจะคดมากขึ้นค่อนข้างเร็ว แพทย์จะทำการรักษาทันที เพราะถ้าเป็นมากๆ อาจเป็นอัมพาตได้
  3. มีความผิดปกติเกี่ยวกับกล้าม เนื้อและระบบประสาทอยู่แล้ว เช่น มีความผิดปกติของสมอง สมองพิการ โรคโปลิโอ โรคของระบบกล้ามเนื้อ ฯลฯ จะมีโอกาสทำให้กระดูกสันหลังคดเมื่อโตขึ้นได้
  4. โรคเท้าแสนปม ร่างกายจะมีปุ่ม และหรือปานตามตัว และพบกระดูกสันหลังคดร่วมด้วยประมาณร้อยละ 30
    ผู้ปกครองจะสังเกตได้อย่างไร ว่าเด็กอาจเป็นกระดูกสันหลังคด

ผู้ปกครองสามารถตรวจกระดูกสันหลังของเด็กคร่าวๆได้ด้วยตัวเอง โดยให้เด็กยืนตัวตรง แล้วดูแนวสันหลังว่าตรงหรือไม่ จากนั้นให้เด็กก้มหลังลง มือแตะพื้น ถ้ามองตามเส้นแนวกระดูกสันหลังแล้วไม่คด ก็แสดงว่าปกติ แต่ถ้ามีแนวไม่ตรง และสงสัยว่าจะคด หรือสังเกตุเห็นอาการดังนี้

  • แนวกระดูกสันหลังไม่ตรง
  • ระดับหัวไหล่หรือบ่าทั้ง 2 ข้างไม่เท่ากัน สะบักหรือกระดูกที่เป็นคล้ายๆ ปีกมีการนูนตัวมากกว่า อีกด้านหนึ่ง
  • ศีรษะไม่อยู่กึ่งกลางในระหว่างแนวกระดูกเชิงกรานทั้ง 2 ข้าง
  • สะโพกด้านใดด้านหนึ่งยกขึ้น สูงกว่าอีกด้าน
  • กระดูกซี่โครงมีระดับความสูงไม่เท่ากัน
  • ระดับเอวไม่เท่ากัน
  • สภาพผิวมีการเปลี่ยนแปลงแตกต่างจากอีกด้าน เช่น มีรอยบุ๋ม, มีขนขึ้น, สีผิวเปลี่ยนไปจากเดิม
  • มีการเอียงของลำตัวไปด้านใดด้านหนึ่ง

กระดูกสันหลังคด

ตรวจกระดูกสันหลังของเด็กได้ด้วยตัวเอง

ผู้ปกครองสามารถตรวจกระดูกสันหลังของเด็กคร่าวๆได้ด้วยตัวเอง โดยให้เด็กยืนตัวตรง แล้วดูแนวสันหลังว่าตรงหรือไม่ จากนั้นให้เด็กก้มหลังลง มือแตะพื้น ถ้ามองตามเส้นแนวกระดูกสันหลังแล้วไม่คด ก็แสดงว่าปกติ แต่ถ้ามีแนวไม่ตรง และสงสัยว่าจะคด หรือสังเกตุเห็นอาการดังนี้

  • แนวกระดูกสันหลังไม่ตรง
  • ระดับหัวไหล่หรือบ่าทั้ง 2 ข้างไม่เท่ากัน สะบักหรือกระดูกที่เป็นคล้ายๆ ปีกมีการนูนตัวมากกว่า อีกด้านหนึ่ง
  • ศีรษะไม่อยู่กึ่งกลางในระหว่างแนวกระดูกเชิงกรานทั้ง 2 ข้าง
  • สะโพกด้านใดด้านหนึ่งยกขึ้น สูงกว่าอีกด้าน
  • กระดูกซี่โครงมีระดับความสูงไม่เท่ากัน
  • ระดับเอวไม่เท่ากัน
  • สภาพผิวมีการเปลี่ยนแปลงแตกต่างจากอีกด้าน เช่น มีรอยบุ๋ม, มีขนขึ้น, สีผิวเปลี่ยนไปจากเดิม
  • มีการเอียงของลำตัวไปด้านใดด้านหนึ่ง

ควรพาเด็กไปพบแพทย์ เพื่อให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยและติดตามผล ว่าอาจมีอาการมากขึ้นในระยะยาวต่อไปหรือไม่ในอนาคต

กระดูกสันหลังคด ตั้งแต่วัยรุ่น ถ้าไม่รักษาจะคดเพิ่มขึ้น มีผลกระทบต่อสุขภาพได้มาก เช่น ตัวเอียง ไหล่ตก แนวสะโพกเอียง รูปร่างพิการ ปวดหลัง มีปัญหาทางระบบหายใจ หอบเหนื่อยง่าย เป็นโรคปอดบวม ปอดอักเสบ หัวใจทำงานหนัก อาจทำให้หัวใจล้มเหลวได้

กระดูกสันหลังคดมีผลกระทบต่อสุขภาพดังนี้

  • แนวสะโพกเอียง รูปร่างพิการ
  • ปวดหลัง
  • มีปัญหาทางระบบหายใจ หอบเหนื่อยง่าย
  • เป็นโรคปอดบวม ปอดอักเสบ
  • หัวใจทำงานหนักจนสามารถเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้

การวินิจฉัยโรคกระดูกสันหลังคดทำอย่างไร

นอกจากการดูลักษณะที่ผิดปกติแล้ว แพทย์จะตรวจการทำงานของระบบประสาท และอาจส่งตรวจทางรังสี เพื่อการวินิจฉัย และประเมินระดับความรุนแรงของโรค รวมถึงการประเมินอายุกระดูกผู้ป่วย

ทางเลือกการรักษา

  • การรักษาด้วยการไม่ผ่าตัด ใช้ในกรณีที่เด็กมีมุมองศาที่คดไม่มาก โดยใช้การสังเกตอาการ รักษาทางกายภาพบำบัด หรืออาจใช้เสื้อเกราะในบางราย
  • การรักษาด้วยการผ่าตัด ใช้ในกรณีที่เด็กมีมุมองศาที่คดมาก หรือมีการเพิ่มของมุมองศาที่คดมากขึ้นขณะติดตามการรักษา
  • กายภาพ โดยการสอนการจัดท่าขณะนอน การทรงท่า และการออกกำลังกายต่างๆ ที่เหมาะสมเพื่อช่วยรักษาให้กระดูกสันหลังกลับเข้าสู่แนวเดิม หรือให้ใกล้เคียงแนวปกติให้มากที่สุด การรักษาจะจำเพาะแตกต่าง กันไปขึ้นอยู่กับเด็กแต่ละคน และการให้การรักษานี้ควรเป็นนักกายภาพบำบัดที่ได้รับการอบรมเฉพาะทางเกี่ยว กับโรคกระดูกสันหลังคด เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการรักษาสูงสุด

ทีมแพทย์ในการดูแลรักษาโรคกระดูกสันหลังคด

  • ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์เจริญ โชติกวณิชย์
    – ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกสันหลังและข้อ
    – อดีตประธานสมาคมโรคกระดูกและข้อของประเทศในภาคพื้นเอเซียแปซิฟิก
    และอดีตประธานสมาคมโรคกระดูกสันหลัง ในภาคพื้นเอเซียแปซิฟิค
    – ผู้อำนวยการอาวุโสแผนกศัลยกรรมกระดูกและข้อ และผู้อำนวยการศูนย์รักษากระดูกสันหลังคด โรงพยาบาลสมิติเวช ศรีนครินทร์
  • ศาสตราจารย์คลินิก นายแพทย์สุรินทร์ ธนพิพัฒนศิริ
    ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกสันหลังและข้อ

มั่นใจด้วยรางวัลรับรองมาตรฐานการรักษา

สมิติเวช-รางวัล-กระดูกสันหลังคด


ภาพบรรยากาศ ศูนย์รักษากระดูกสันหลังคดในเด็ก



กองทุนสมิติเวชเพื่อชีวิตใหม่ แก้ไขกระดูกสันหลังคด

ได้ตั้งจัดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2559 เพื่อช่วยเหลือผ่าตัดรักษาผู้ป่วยเด็กจนถึงวัยรุ่นที่ประสบกับภาวะโรคกระดูกสันหลังคดที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ โดยในปัจจุบันได้ผ่าตัดให้กับเด็กไปแล้ว 2 คน และหนึ่งในนั้นคือ น้องแม็ก ด.ช. วันชัย ฤทธิเกษร (อ่านเรื่องราวเพิ่มเติม)

รักษากระดูกสันหลัง

อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับข้อมูลกองทุน New Life จากสมิติเวช