แชร์ข้อความนี้

ใครบ้างที่เสี่ยงต่อโรคงูสวัด

โรคงูสวัด คืออะไร และเกิดขึ้นได้อย่างไร

โรคงูสวัดเกิดจากเชื้อไวรัส ชนิดเดียวกับโรคอีสุกอีใส โดยเมื่อเราหายจากโรคอีสุกอีใส ไวรัสชนิดนี้จะหลบอยู่ในร่างกายเรา1 เมื่ออายุมากขึ้นร่างกายอ่อนแอลงส่งผลต่อภูมิคุ้มกันเชื้อไวรัสก็จะแสดงอาการทำให้เกิดผื่นผิวหนังร่วมกับอาการปวดแสบปวดร้อนตามเส้นประสาท2,3

อาการงูสวัด

ระยะของอาการงูสวัด

ทำไม ผู้สูงอายุ จึงเสี่ยงสูงต่อโรคงูสวัด

ผู้สูงอายุที่เคยเป็นโรคอีสุกอีใส เมื่ออายุมากขึ้นร่างกายมีระบบภูมิคุ้มกันที่ลดลงทำให้เชื้อไวรัสที่ซ่อนอยู่ในร่างกายแสดงอาการและก่อให้เกิดโรคงูสวัดออกมา โดยมีอาการสำคัญคือ มีผื่นผิวหนังเกิดขึ้นร่วมกับอาการปวดแสบปวดร้อนตามเส้นประสาท2,3

อาการปวด ผู้ป่วยจะมีผื่นผิวหนังร่วมกับอาการปวดแสบปวดร้อน คัน รู้สึก เหมือนถูกไฟไหม้ หรือไฟลวก อาจมีอาการปวดเหมือนถูกมีดแทง การสัมผัสเพียงเบา ๆ หรือการสัมผัสของเสื้อผ้าก็ทำให้เกิดอาการปวดได้ โดยจะพบบริเวณชายโครง ท้อง ใบหน้า ซึ่งเป็นบริเวณที่มักเกิดผื่น2,3 ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการไข้ร่วมด้วย3 นอกจากนี้อาจมีอาการปวดนำก่อนเกิดผื่นผิวหนัง ที่ทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นโรคหัวใจขาดเลือด หรือนิ่วในไตได้4

ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อย คือ อาการปวดประสาทหลังเป็นงูสวัด (post herpetic neuralgia) โดยเฉลี่ยพบได้ประมาณร้อยละ 10-70 ของผู้ป่วยงูสวัด และเพิ่มเป็นมากกว่าร้อยละ 70 ในผู้ป่วยอายุ 50-59 ปี และเพิ่มเป็นมากกว่าร้อยละ 80 ในผู้ป่วยที่มีอายุตั้งแต่60 ปีขึ้นไป นอกจากนี้ระยะเวลาในการเกิดอาการปวดประสาทจะยาวนานมากขึ้นในผู้ป่วยที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป5

ใครบ้างที่เสี่ยงต่องูสวัด ?

ผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 50 ปี โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคทางอายุรกรรมเรื้อรั้ง เช่น เบาหวาน ไตวายเรื้อรั้ง โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคงูสวัดสูงกว่าผู้สูงอายุสุขภาพดี 6,7,8,9

1. Stein AN et al. Vaccine 2009;27:520-9. 2. Tanuseputro P et al. Vaccine 2011;29:8580-4. 3. Gonzalez Chiappe S et al.Vaccine 2010;28:7933-8. 4. Weitzman D et al. J Infect 2013;67:463-9. 5. Gialloreti LE et al. BMC Infect Dis 2010;10:230.6. Toyama N et al. J Med Virol 2009;81:2053-8. 7. Ultsch B et al. Eur J Health Econ 2013;14:1015-26. 8. de Melker H et al. Vaccine 2006;24:3946-52. 9. Esteban-Vasallo MD et al. J Infect 2014;68:378-86. 10. Lin YH et al. Vaccine. 2010;28:1217–1220. 11. Gauthier A et al. Epidemiol Infect. 2009;137:38–47. 12. Yawn BP et al. Neurology 2013;81:928-30.

ป้องกันโรคงูสวัดในผู้สูงอายุได้อย่างไร?

ปัจจุบันมีการใช้วัคซีนในการป้องกันโรคงูสวัดโดยมีข้อบ่งใช้ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป ซึ่งพบว่าวัคซีนสามารถลดอุบัติการณ์การเกิดโรคงูสวัดร้อยละ 51.3 และป้องกันการเกิดอาการเจ็บแสบร้อนตามแนวเส้นประสาท ในผู้ป่วยที่เป็นโรคงูสวัดได้ร้อยละ 66.56 วัคซีนชนิดนี้มีใช้ในประเทศสหรัฐอเมริกามาแล้วประมาณ 10 ปี10 โดยในปัจจุบันประเทศไทยได้มีวัคซีนป้องกันโรคงูสวัดแล้ว โดยเริ่มใช้เมื่อปลายปี 2557 ที่ผ่านมา

คนที่เคยเป็นโรคอีสุกอีใสมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคงูสวัดได้ทุกคน1โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 50 ปี เพราะผู้สูงอายุจะมีระบบภูมิคุ้มกันที่ลดลงและทำให้เชื้อไวรัสที่ซ่อนอยู่ในร่างกายแสดงอาการและก่อให้เกิดโรคงูสวัดออกมา2

เอกสารอ้างอิง

  1. CDC Factsheet 2014
  2. Holodniy M. Expert Rev. Vaccines 2006;5(4), 431-443
  3. Varicella-zoster virus. University of Maryland Medical Center. May 31, 2013
  4. Drolet M, et al. Human Vaccines and Immunotherapeutics. 2013;9:5,1177-1184
  5. Kost R G, et al. N Engl J Med 1996;335(1):32-42
  6. ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย. คำแนะนำการให้วัคซีนป้องกันโรคสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ พ.ศ.2557
  7. Aldaz P, et al. An Sist Sanit Navar. 2013;36(1):57-62
  8. Wu M Y, et al. Am J Kidney Dis. 2012;60(4):548-552
  9. Yang Y W, et al. CMAJ. 2011;183(5):E275-280

สิ่งที่ควรทราบสำหรับประชาชนเกี่ยวกับวัคซีนป้องกันโรคงูสวัด

(คลิกที่หัวข้อที่ท่านสนใจเพื่อดูคำตอบ)

สามารถเกิดซ้ำได้ จากการศึกษาติดตามผู้ร่วมทดลอง เป็นเวลาเฉลี่ย 7.5 ปี (ติดตามนานสุด12ปี) พบว่าอัตราการเกิด recurrent อยุ่ที่ 6.2% โดยแบ่งเป็น หญิง 7.2% ชาย 4.5% 2

 

วัคซีนป้องกันโรคงูสวัดชนิดเชื้อเป็นสามารถป้องกันการเกิดโรคงูสวัดในผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไปได้ ดังนั้นผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไปสามารถรับวัคซีนป้องกันโรคงูสวัดได้ ยกเว้นมีประวัติแพ้ส่วนประกอบของวัคซีน เช่น เจลาติน เป็นผู้มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ได้รับยาสเตรียรอย์ดในขนาดสูง หญิงตั้งครรภ์หรือวางแผนมีบุตร

 

ควรแจ้งให้แพ้ทราบถึงประวัติการแพ้ยา โรคประจำตัว และยาที่รับประทานอยู่ รวมทั้ง

 

ผู้ได้รับวัคซีนอาจเกิดผลข้างเคียงที่สามารถพบได้บ่อยตรงบริเวณซึ่งแดวัคซีน ได้แก่ ผิวหนังเป็นรอยแดง บวม คัน ปวด รู้สึกอุ่น และในบางรายอาจมีอาการปวดศรีษะ ปวดตามแขนขาได้

 

ยังไม่มีข้อมูลการศึกษาในกลุ่มคนอายุต่ำกว่า 50 ปี ทั้งนี้จากข้อมูลอุบัติการณ์การเกิดโรคงูสวัด จะเพิ่มสูงขึ้นในช่วงอายุ 50 ปีขึ้นไป

เอกสารอ้างอิง

  1. Worldwide Patient Product Information (WPPI) Information for the Patient about ZOSTAVAX™ Zoster Vaccine Live (Oka/Merck) Refrigerator stable
  2. Yawn B et al. Herpes zoster recurrences more frequent than previously reported. Mayo Clin Proc. 2011;86:88–93
  3. Letter to Physicians: WHO Regional Office for Eastern Mediterranean , July 17, 2001
  4. Oxman MN et al. A Vaccine to Prevent Herpes Zoster and Postherpetic Neuralgia in Older Adults. N Engl J Med. 2005;352:2271–2284
  5. Schmader KE et al. Efficacy, safety, and tolerability of herpes zoster vaccine in persons aged 50-59 years. Clin Infect Dis. 2012;54(7):922-8

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

 

 

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 4 จาก 5 จำนวนโหวต 1 โหวด
  • ลงทะเบียนเพื่อรับข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพที่มีประโยชน์และทันสมัยจากโรงพยาบาลสมิติเวช