แชร์ข้อความนี้

โรค COVID-19 ไข้หวัดใหญ่ และปอดอักเสบ ต่างกันอย่างไร

HIGHLIGHTS:

  • 1 ใน 3 ของผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ มักติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วยโดยเฉพาะเชื้อนิวโมคอคคัส ทำให้เกิดปวดบวม บางรายอาจติดเชื้อในกระแสเลือด ทำให้เสียชีวิตได้
  • โรคปอดบวมจากเชื้อนิวโมคอคคัสเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของผู้สูงวัยที่มีอายุมากกว่า 65 ปี
  • ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน โรคปอด จะมีอัตราการเสียชีวิตจากโรค Covid-19 ไข้หวัดใหญ่ และปอดอักเสบ มากกว่าคนปกติ

 

 

โรค COVID-19 ไข้หวัดใหญ่ โรคปอดบวมจากเชื้อนิวโมคอคคัส
พบบ่อยแค่ไหน ผู้ป่วยส่วนใหญ่อายุระหว่าง 15-49 ปี (55.1% ของผู้ป่วยทั้งหมด) C1
  • ทั่วโลกพบ 713 คน ต่อ 100,000 ประชากร/ปี
  • ในไทยพบ 1,231 คน ต่อ 100,000 ประชากร/ปี F2
ยิ่งอายุมาก ยิ่งพบบ่อย P1

  • อายุ 50-64 ปี พบ 25 คน ต่อ 100,000 ประชากร/ปี
  • อายุ > 65 ปี พบ 67 คน ต่อ 100,000 ประชากร/ปี

ยิ่งอายุมากและมีโรคประจำตัว ยิ่งพบบ่อย P1

  • อายุ>65ปี และเป็นโรคเบาหวาน พบ 187 คน ต่อ 100,000 ประชากร/ปี
  • อายุ>65ปี และเป็นโรคหัวใจ พบ 254 คน ต่อ 100,000 ประชากร/ปี
  • อายุ>65ปี และเป็นโรคหอบหืด พบ 398 คน ต่อ 100,000 ประชากร/ปี
  • อายุ>65ปี และเป็นโรคปอดพบ 516 คน ต่อ 100,000 ประชากร/ปี
เชื้อที่เป็นสาเหตุ
  • SARS-CoV-2
  • Influenza A(H3N2), A(H1N1)) virus
  • Influenza B virus
  • Streptococcus pneumoniae (เชื้อนิวโมคอคคัส)
อาการ
  • ระยะฟักตัว 14 วัน
  • ประมาณ 97.5% จะเริ่มมีอาการใน 11.5 วันโดยเฉลี่ย
  • อาการ ได้แก่
  • ไข้ (98%) ประมาณ 60% พบไข้สูงกว่า 38 องศา
  • ไอแห้งๆ (68%)
  • อ่อนเพลีย (38%)
  • หายใจหอบเหนื่อย (31%)
  • (อาการปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ หรือหนาวสั่น พบได้น้อยประมาณ 11-13%)C1
  • ไข้สูงกว่า 38 องศา มีการหนาวสั่น
  • ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ
  • ไอแห้งๆ
  • อ่อนเพลีย
  • คัดจมูก
  • เจ็บคอF3
  • ไข้สูง หนาวสั่น
  • หอบ หายใจลำบาก
  • ไอมีเสมหะ
ความรุนแรง อาการรุนแรง (14%) – หายใจหอบเหนื่อยร่วมกับภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำ hypoxia

อาการขั้นวิกฤต (critical) (5%) – มีภาวะหายใจล้มเหลว

หรือมีอวัยวะภายในล้มเหลว C2

1ใน 3 ของผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ มักติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วยโดยเฉพาะเชื้อนิวโมคอคคัส F1 ทำให้เกิดปวดบวม บางรายอาจติดเชื้อในกระแสเลือด ทำให้เสียชีวิตได้
  • มักต้องนอนรักษาตัวในรพ.P2
  • เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของผู้สูงวัย > 65 ปี P2
  • ในคนไข้บางรายอาจติดเชื้อในกระแสเลือด เยื่อหุ้มสมองอักเสบ และทำให้เสียชีวิตได้ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ และผู้มีโรคประจำตัว
อัตราการเสียชีวิต
  • ทุกช่วงอายุ: 1.4-2.3% C3, C4 (คาดว่าอัตราการเสียชีวิตอาจน้อยกว่า 1% เนื่องจากมีผู้ป่วยที่ไม่แสดงอาการด้วย)
  • ผู้สูงอายุ >80 ปี: 14.8%
  • ผู้มีโรคประจำตัว
    • โรคหัวใจ 10.5%
    • เบาหวาน 7.3%
    • โรคปอด 6%
  • ทุกช่วงอายุ: <0.1% F4
  • ผู้สูงอายุ >65 ปี: 11.4%
  • ผู้มีโรคประจำตัว
    • โรคหัวใจ 11%
    • เบาหวาน 10.6%
    • โรคปอดเรื้อรัง 7.7%
  • ทุกช่วงอายุ: 10% P3
  • ผู้สูงอายุ > 80ปี: 22%
  • ผู้มีโรคประจำตัว
    • โรคหัวใจ 18%
    • เบาหวาน 11%
    • โรคปอด 10%
การแพร่ระบาด จากผู้ที่เป็นโรค ทางการไอหรือจามในระยะ 1-2 เมตร และตามพื้นผิวที่มีการปนเปื้อนของน้ำลาย เมื่อจับแล้วสัมผัสต่อไปที่ใบหน้า จมูก ปาก

ยังไม่พบหลักฐานที่เชื้อจะลอยอยู่ในอากาศ โดยทั่วไปได้ C5

เชื้อไข้หวัดใหญ่อยู่ในเสมหะ น้ำมูก น้ำลายผู้ป่วย สามารถแพร่กระจายทางการไอ และจาม การสัมผัสสิ่งของที่มีเชื้อปนเปื้อน เชื้อนิวโมคอคคัสอาศัยอยู่ในโพรงจมูกและลำคอของทุกคนสามารถแพร่กระจายผ่านทางละออง การไอและจาม
วิธีป้องกัน
  • ล้างมือบ่อยๆ ด้วยน้ำและสบู่ หรือแอลกอฮอล์ล้างมือที่มีความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ไม่ต่ำกว่า 70% C6
  • รักษาระยะห่างจากผู้อื่นไม่ต่ำกว่า 1 เมตร โดยเฉพาะผู้ที่ไอ หรือ จามควรห่างมากกว่า 2 เมตร
  • หลีกเลี่ยงการจับใบหน้า จมูก หรือปาก และหลีกเลี่ยงการทักทายด้วยการสัมผัสร่างกายผู้อื่น เช่นการจับมือ หรือการกอด
  • สวมหน้ากากอนามัย
  • หลีกเลี่ยงสถานที่ที่ผู้คนชุมนุมกัน พลุกพล่าน
  • ล้างมือให้สะอาด
  • สวมหน้ากากอนามัย
  • หลีกเลี่ยงชุมชนแออัด
  • ฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อไข้หวัดใหญ่P4 (ฉีดวัคซีน 1 เข็ม ทุกปี)
  • ล้างมือให้สะอาด
  • สวมหน้ากากอนามัย
  • หลีกเลี่ยงชุมชนแออัด
  • ฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อนิวโมคอคคัส P4 (ฉีดวัคซีน 13 สายพันธุ์ 1 เข็ม ตามด้วย 23 สายพันธุ์ 1 เข็ม ห่างกัน 1 ปี)

โปรแกรมที่เกี่ยวข้อง

เราไม่อยากให้ใครป่วย

หยุดโรคร้ายด้วยวัคซีน ทั้งครอบครัว

โปรแกรมวัคซีนลูกรัก


บทความที่เกี่ยวข้อง

ติดต่อสมิติเวช

สอบถามเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

Reference

C1. Guan 2020. Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China. New Englang Journal of Medicine February 28, 2020

C2. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA. Published online February 24, 2020.

C3. Wang D, Hu B, Hu C, et al. Clinical Characteristics of 138 Hospitalized Patients With 2019 Novel Coronavirus–Infected Pneumonia in Wuhan, China. JAMA. Published online February 07, 2020.

C4. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA. Published online February 24, 2020

C5. UpToDate. Coronavirus disease 2019 (COVID-19). Accessed 13 March 2020. https://www.uptodate.com/contents/coronavirus-disease-2019-covid-19?topicRef=8298&source=see_link

C6. Department of Disease Control. https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/faq_more.php

F1. Klein et al. The frequency of influenza and bacterial coinfection: a systematic review and meta-analysis. Influenza and Other Respiratory Viruses. 2016; 10(5): 394–403.

F2. GBD 2017 Influenza Collaborators. Mortality, morbidity, and hospitalisations due to influenza lower respiratory tract infections, 2017: an analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet Respir Med 2019; 7: 69–89

F3. Mayo Clinic. Influenza. Accessed 13 March 2020. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/flu/symptoms-causes/syc-20351719

F4. 1.Weng T-C, Chiu H-YR, Chen S-Y, et al. National retrospective cohort study to identify age-specific fatality risks of comorbidities among hospitalised patients with influenza-like illness in Taiwan. BMJ Open 2019;9:e025276.

P1. Rhodes J, et al. PLoS One 2013;8(6):e66038. Shea KM, et al. Open Forum Infect Dis. Published online May 8, 2014. doi:10.1093/ofid/ofu024

P2. Ruiz LA, Zalacain R, Capelastegui A. Bacteremic Pneumococcal Pneumonia in Elderly and Very Elderly Patients. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2014; 69(8):1018–1024.

P3. Backhaus et al. Epidemiology of invasive pneumococcal infections: manifestations, incidence and case fatality rate correlated to age, gender and risk factors. BMC Infectious Diseases (2016) 16:367.

P4. ตำราวัคซีนและการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ปี 2562. กองโรคป้องกันด้วยวัคซีน กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 5 จาก 5 จำนวนโหวต 1 โหวด

ผู้เขียน

พญ. พเยีย ฉันทาดิศัย สรุป: สาขาอายุรศาสตร์ อนุสาขาอายุรศาสตร์โรคติดเชื้อ