แชร์ข้อความนี้

โรคสมองเสื่อม (Alzheimer’s disease)

alzheimer

เมื่อถามว่า “ถ้าให้เลือกระหว่างตาย กับพิการ คุณจะเลือกอะไร” คำตอบ มักจะเลือกตายมากกว่าอยู่อย่างพิการ สะท้อนให้เห็นว่าคนส่วนใหญ่กลัวความพิการมากกว่าความตาย และถ้าพิจารณาจากโคลงบทหนึ่งที่สอนให้ซื่อสัตย์ คือ

“เสียสินสงวนศักดิ์ไว้ วงศ์หงส์
เสียศักดิ์สู้ประสงค์ สิ่งรู้
เสียรู้เร่งดำรง ความสัตย์ ไว้นา
เสียสัตย์อย่าเสียสู้ ชีพม้วย มรณา”

จะสอนให้เห็นว่าคนอย่างท่านพันท้ายนรสิงห์ ยอมตายเพื่อดำรงความสัตย์ แสดงว่าเหนือกว่าความพิการ ยังมีอีกหลายสิ่งที่สำคัญกว่าความตาย สำหรับผู้เขียนที่เข้าสู่วัยชรา กลัวโรคสมองเสื่อมที่สุด กลัวยิ่งกว่าโรคหัวใจ โรคปอด โรคตับ โรคไต โรคมะเร็ง หรือโรคร้ายแรงอื่น ๆ ทั้งหมด เพราะการเจ็บป่วยด้วยโรคต่าง ๆ ที่กล่าวมา แม้จะดูรุนแรง บางครั้งมากกว่าโรคสมองเสื่อม แต่ยังคงศักดิ์ศรีของเราไว้ได้ แต่โรคสมองเสื่อมจะบ่อนทำลายความรู้ ความสามารถ บุคลิกภาพ และศักดิ์ศรีของเรา จนอาจกลายเป็นคนไร้สมรรถภาพ พึ่งพาตนเองไม่ได้ มีสภาพน่าเวทนากว่าเด็กทารกที่นอนแบเบาะเสียอีก

สมองมีหน้าที่หลายอย่าง ควบคุมการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกายเกือบหมด และยังมีหน้าที่ทำให้คนเป็นคน คือ ทำให้คนเป็นสัตว์ประเสริฐเหนือกว่าสัตว์เดรัจฉานทั้งหมด เพราะเป็นอวัยวะที่มีหน่วย ความจำซึ่งเรียกว่าเซลล์ประสาท จำนวนหลายพันล้านเซลล์ มีมากกว่าเครื่องคอมพิวเตอร์ทั้งหลาย เพราะสมองไม่เพียงแต่มีหน้าที่จดจำสิ่งต่าง ๆ และเรื่องราวต่าง ๆ ยังมีหน้าที่คิด ควบคุมอารมณ์ และพฤติกรรม การเสื่อมของสมองจึงทำให้ความจำเสื่อม ขาดความคิดริเริ่ม คิดช้า ตัดสินใจช้า ความเฉลียวฉลาดลดลง ควบคุมอารมณ์ไม่ได้ มีพฤติกรรมผิดไปจากเดิม โดยมากจะมีสภาพแย่ลงคล้ายกลับไปเป็นเด็กทารก ทำให้สูญสียศักดิ์ศรี จนในระยะสุดท้ายก่อนเสียชีวิติจะช่วยเหลือตัวเองไม่ได้เลย

โรคสมองเสื่อมจึงเป็นโรคที่น่ากลัวมาก สำหรับคนที่มีสถานะสูงทางสังคม ในวงการแพทย์ได้มีการศึกษาเพื่อหาวิธีป้องกันและรักษา ซึ่งพบว่าถ้าสามารถวินิจฉัยและรักษาได้ถูกต้องรวดเร็ว จะช่วยให้อาการทุเลาขึ้น การดำเนินโรคช้าลง หรือบางกรณีสามารถแก้ไขให้กลับคืนเป็นปกติได้

สาเหตุของโรคสมองเสื่อมจึงแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ กลุ่มที่รักษาให้หาย หรือไม่ทรุดลงไปอีก กับกลุ่มที่รักษาไม่หายเพียงแต่ช่วยให้ทุเลา และมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น ซึ่งโรคที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มหลังนี้ คือ โรคอัลไซเมอร์

อาการของโรคความจำเสื่อม

เนื่องจากอาการสำคัญของโรคสมองเสื่อม คือ ความจำเสื่อมซึ่งแตกต่างจากอาการขี้ลืมธรรมดา จึงมีวิธีการสังเกตอาการของโรคสมองเสื่อม 10 ประการ ดังนี้

  • มีอาการหลงลืมที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน
  • อ่านหนังสือลำบากขึ้น กะระยะทางยากขึ้น
  • เสียความสามารถในการวางแผน หรือแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน
  • รู้สึกยากลำบากในการทำงานที่คุ้นเคย
  • สับสนเรื่องกาลเวลา และสถานที่
  • มีปัญหาในการเข้าใจ และใช้ภาษา
  • ลืมของไว้ในที่ที่ไม่ควรเก็บ
  • ความสามารถในการตัดสินใจลดลง
  • แยกตัวออกจากงานที่ทำ หรือกิจกรรมที่ชอบ
  • อารมณ์ และบุคลิกภาพเปลี่ยนแปลงไป

วิธียืดอายุสมอง 10 ประการ คือ

  • นอนหลับ พักผ่อนให้เพียงพอ
  • รับประทานอาหารให้ครบทั้ง 5 หมู่ เป็นประจำ
  • ออกกำลังกายเป็นประจำ
  • คิดในทางบวก หรือคิดในแง่ดี
  • ฝึกสมาธิ
  • ไม่อาศัยสิ่งอำนวยความสะดวกแทนสมอง
  • ไม่เก็บตัว แยกจากสังคม
  • ไม่เฉื่อยชาหาอะไรทำ แทนการอยู่ว่าง
  • สร้างแรงบันดาลใจ
  • อารมณ์แจ่มใสร่าเริง

โปรแกรมที่เกี่ยวข้อง

ประเมินความเสี่ยงด้วยตัวคุณเอง

ติดต่อสมิติเวช

สอบถามเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

 

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 3.29 จาก 5 จำนวนโหวต 14 โหวด

ผู้เขียน

ผศ.นพ. พินิจ ลิ้มสุคนธ์ สรุป: สาขาอายุรศาสตร์ สาขาอายุรศาสตร์