แชร์ข้อความนี้

มะเร็งเม็ดเลือดขาวหรือที่เรียกกันว่าลูคีเมีย

HIGHLIGHTS:

  • มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันพบบ่อยที่สุดในเด็ก เกิดจากความผิดปกติของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดในไขกระดูก
  • ลูคิเมียพบได้ 25 – 30 % ของโรคมะเร็งในเด็กทั้งหมด
  • อาการจะแสดงในผู้ป่วยในระยะเวลาอันสั้น เช่น มีอาการซีด อ่อนเพลีย มีเลือดออกผิดปกติ หรือจุดเลือดออก เนื่องจากเกล็ดเลือดต่ำ ติดเชื้อง่ายมีไข้สูง
  • โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันสามารถรักษาได้ด้วยยาเคมีบำบัด หรือผู้ป่วยที่มีเซลล์มะเร็งที่ดื้อต่อการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด อาจจำเป็นต้องได้รับการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดโลหิตหรือที่เรียกว่า ปลูกถ่ายไขกระดูก

เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันที่พบได้บ่อยที่สุดในเด็ก และพบประมาณ 25 – 30 % ของโรคมะเร็งในเด็กทั้งหมด เป็นโรคมะเร็งทางโลหิตวิทยา ที่เกิดจากความผิดปกติของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดในไขกระดูก ทำให้มีการแบ่งตัวเพิ่มจำนวนของเซลล์ตัวอ่อนของเม็ดโลหิตขาวเพิ่มขึ้นอย่างมาก แต่เซลล์เหล่านั้นไม่สามารถเจริญเป็นตัวแก่ได้ตามปกติ  โดยเซลล์ตัวอ่อนของเม็ดโลหิตขาวในไขกระดูกจะเพิ่มจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ เซลล์มะเร็งเหล่านี้จะแทนที่และยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์ซึ่งสร้างเม็ดเลือดแดงเม็ดเลือดขาวและเกร็ดเลือด จนเกิดอาการ และอาการแสดงในผู้ป่วยในระยะเวลาอันสั้น เช่น มีอาการซีด อ่อนเพลีย มีเลือดออกผิดปกติ หรือจุดเลือดออก เนื่องจากเกล็ดเลือดต่ำ ติดเชื้อง่ายมีไข้สูง นอกจากนี้ยังอาจเกิดอาการผิดปกติจากการที่เซลล์มะเร็งแทรกตัวเข้าไปในเนื้อเยื่ออื่นๆ อีกด้วย เช่น ต่อมน้ำเหลืองโต ตับและม้ามโต มีก้อนที่ผิวหนังและอาการทางระบบประสาท เป็นต้น

 

มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน เป็นโรคที่มีพยาธิกำเนิดในระดับเซลล์หลายรูปแบบทำให้แบ่งเป็นชนิดย่อยได้หลายชนิด แต่ละชนิดมีการดำเนินโรคและพยากรณ์โรคที่แตกต่างกัน ส่งผลให้การพิจารณาเลือกการรักษาต้องคำนึงถึงชนิดย่อยของโรคด้วย การแยกชนิดย่อยทำได้หลายระบบทั้งการจัดแบ่งตามลักษณะรูปร่างของเซลล์ จัดแบ่งกลุ่มตามความผิดปกติของโครโมโซม และความผิดปกติระดับยีน

 

อาการที่พบบ่อย  มีไข้ ซีด เลือดออกผิดปกติ ต่อมน้ำเหลืองโต ตับโต ม้ามโต น้ำหนักลด ผู้ป่วยบางรายอาจมาพบแพทย์ด้วยผื่นหรือปื้นที่ผิวหนัง อัณฑะบวมโต ปวดกระดูก ปวดข้อ นอกจากนั้นยังพบว่าผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันบางรายอาจมีอาการผิดปกติทางระบบประสาท ได้แก่ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียนพุ่ง เนื่องจากมีเซลล์มะเร็ง แทรกตัวในเยื่อหุ้มสมองทำให้ความดันในกะโหลกศีรษะเพิ่มขึ้นได้

การวินิจฉัย การวินิจฉัยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน อาศัยการตรวจเลือด และการตรวจไขกระดูกเป็นหลัก ผู้ป่วยมักมีประวัติการเกิดอาการค่อนข้างเร็ว อาการและอาการแสดงที่ปรากฏ มักเกี่ยวเนื่องกับภาวะไขกระดูกล้มเหลว และเซลล์มะเร็งที่แทรกเข้าไปในเนื้อเยื่อต่างๆ รบกวนการทำงานตามปกติของอวัยวะนั้นๆ ร่วมกับความผิดปกติที่เกิดจากการมีเซลล์มะเร็งจำนวนมากในร่างกาย

การรักษารคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันสามารถรักษาได้ด้วยยาเคมีบำบัด โดยชนิดของยาเคมีบำบัดและระยะเวลาการรักษาขึ้นอยู่กับชนิดโรค ซึ่งจะได้จากผลการตรวจเซลล์มะเร็งจากไขกระดูก  โดยทั่วไปผลการรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันในเด็กได้ผลดี อย่างไรก็ตามผลการรักษาขึ้นกับชนิดของเซลล์มะเร็ง และการตอบสนองต่อยาเคมีบำบัดเป็นสำคัญ ผู้ป่วยที่มีเซลล์มะเร็งที่ดื้อต่อการรักษาหรือเกิดโรคกลับภายหลังได้รับยาเคมีบำบัด อาจจำเป็นต้องได้รับการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดโลหิต หรือที่เรียกกันว่า ปลูกถ่ายไขกระดูก

 

ล่าสุด ทีมกุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคมะเร็งในเด็ก นำโดย ศ.นพ.สุรเดช หงส์อิง , รศ.นพ.สามารถ ภคกษมา และ พญ.พรชนก เอี่ยมศิริรักษ์ ทีมกุมารแพทย์ด้านโรคเลือดและมะเร็งในเด็กอันดับต้นของเมืองไทย  ได้นำวิธีรักษาใหม่ โดยเอาไขกระดูกจากพ่อแม่มาใช้ในการปลูกถ่ายไขกระดูก  หรือที่เรียกว่ากระบวนการรักษาแบบ Haploidentical  Hematopoietic Stem Cell Transplantation  เพื่อใช้รักษาโรคธาลัสซีเมียและมะเร็งเม็ดเลือดขาวอย่างลูคิเมีย ให้กับเด็กๆ ได้สำเร็จ   ซึ่งก่อนหน้านี้ทางการแพทย์ยังไม่สามารถนำมาใช้ได้เนื่องจากเซลล์ไขกระดูกของทั้งสองฝ่ายไม่สามารถเข้ากันได้ มีปฏิกิริยาต่อต้านเป็นอย่างมาก จึงทำให้ผู้ป่วยเด็กหลายรายจำเป็นต้องใช้เวลาในการรอไขกระดูกที่เข้ากับผู้ป่วยได้เป็นเวลานาน ทำให้ผู้ป่วยเด็กบางรายเสียชีวิตจากโรคก่อนได้รับการรักษา

บทความที่เกี่ยวข้อง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 2.80 จาก 5 จำนวนโหวต 10 โหวด

ผู้เขียน

ศ.นพ. สามารถ ภคกษมา สรุป: สาขากุมารเวชศาสตร์ อนุสาขาโลหิตวิทยาและมะเร็งในเด็ก