แชร์ข้อความนี้

กรดไหลย้อน หนึ่งโรคใกล้ตัวที่คุณก็อาจเป็นได้เช่นกัน

คุณรู้หรือไม่ว่าโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ส่วนหนึ่งก็มาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกต้องของเราเอง และหนึ่งในนั้นก็คือ “โรคกรดไหลย้อน” ในปัจจุบันเราจะได้ยินผู้คนพูดถึงเรื่องโรคนี้กันบ่อยมากขึ้น ซึ่งนั่นก็ไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะโรคกรดไหลย้อนเป็นโรคหนึ่งที่อยู่ใกล้ตัวเรามาก ไม่ว่าใครก็สามารถเป็นโรคนี้ได้ ในครั้งนี้เราจึงจะมาทำความรู้จักโรคนี้กันให้มากขึ้น เพื่อให้เราทุกคนอยู่ห่างไกลจากโรคนี้

ทำความรู้จักกับโรคกรดไหลย้อนให้ดียิ่งขึ้น

โรคกรดไหลย้อน ในทางการแพทย์เราเรียกว่า Gastroesophageal Reflux Disease หรือ GERD เป็นโรคที่พบได้ทุกเพศทุกวัย แม้แต่เด็กๆ ก็สามารถเป็นโรคนี้ได้ จัดเป็นโรคทางเดินอาหารชนิดหนึ่ง กรดไหลย้อนเป็นภาวะที่น้ำย่อยจากกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นไปในหลอดอาหารทำให้เกิดอาการแสบร้อนบริเวณหน้าอก เรอเปรี้ยวบ่อยๆ ซึ่งส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย

โรคกรดไหลย้อนเกิดขึ้นจากสาเหตุใด

โรคกรดไหลย้อนนั้นเรียกได้ว่าเป็นโรคที่เกิดขึ้นจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกต้องของเรานี่เอง อย่างการรับประทานอาหารเสร็จแล้วนอนทันที การทานอาหารมันๆ หรือการทานเยอะเกินไป จนทำให้เกิดความผิดปกติของหูรูดส่วนปลายหลอดอาหาร หรือความผิดปกติของการบีบตัวของกระเพาะอาหาร กรดจากกระเพาะอาหารจึงไหลย้อนขึ้นมาสู่หลอดอาหารได้มากขึ้นนั่นเอง

ปัจจัยใดบ้างที่ทำเสี่ยงต่อโรคกรดไหลย้อน

อย่างที่เรียนให้ทราบโรคนี้หลักๆ เกิดขึ้นเพราะพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกต้อง ดังนั้น ปัจจัยหลักๆ ที่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดโรคนี้ก็คือ ภาวะน้ำหนักเกิน พฤติกรรมการรับประทานและการนอน อย่างการรับประทานแล้วนอนทันที การรับประทานผลไม้ที่มีรสเปรี้ยว อย่างส้ม มะนาวบ่อยๆ การรับประทานช็อคโกแลต หรืออาหารที่มีส่วนผสมของมิ้นท์ พวกนี้จะทำให้หลอดอาหารส่วนปลายคลายตัวได้บ่อยขึ้นนำไปสู่การเกิดกรดไหลย้อนได้ นอกจากนั้นความอ้วน การสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือการดื่มน้ำอัดลมบ่อยๆ ก็ถือว่าเป็นปัจจัยเสริมที่มีส่วนทำให้เกิดกรดไหลย้อนได้เช่นกัน

ความเครียดส่งผลต่อโรคกรดไหลย้อนหรือไม่

อันนี้แน่นอน ความเครียดสัมพันธ์กับเรื่องกรดไหลย้อนโดยตรง เพราะความเครียดส่งผลในด้านลบต่อการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกาย ในทางการแพทย์เรามักจะพบว่าคนที่มีความเครียด มักจะมีภาวะที่เรียกว่า ภาวะหลอดอาหารมีความไวเกินต่อสิ่งกระตุ้น (Esophageal hypersensitivity) หลอดอาหารจึงอ่อนไหวต่อกรด เมื่อมีกรดไหลย้อนขึ้นมาเพียงเล็กน้อย คนกลุ่มนี้ก็จะมีอาการแสดงให้เห็นทันที คือรู้สึกได้ไวมากกว่าคนปกติทั่วไป

อาการของโรคกรดไหลย้อนเป็นอย่างไร

อาการที่ชัดเจนของโรคนี้ คืออาการแสบร้อนกลางอก มีอาการเรอเปรี้ยวบ่อยๆ แต่ก็มีไม่น้อยที่มาพบหมอด้วยอาการที่ไม่ชัดเจนเช่นนี้ จะมาพบหมอในหลายๆ อาการที่แตกต่างกันไป เช่น เจ็บหน้าอก ไอเรื้อรัง ไซนัสอักเสบ กล่องเสียงอักเสบ หรือหูอักเสบ ซึ่งแพทย์ที่ตรวจอาจจะไม่พบสาเหตุที่ชัดเจนของโรคดังกล่าวจึงมีการส่งตัวมาตรวจกับหมออีกแผนกจึงจะทราบว่าเป็นโรคกรดไหลย้อน ตรงนี้จึงกล่าวได้ว่าโรคกรดไหลย้อนนั้นมีหลายอาการที่แสดงออกมาทั้งแบบเด่นชัดและแบบซ่อนเร้น

โรคกรดไหลย้อนรักษาได้อย่างไร

เบื้องต้นเมื่อมาพบหมอ ก็จะต้องมีการซักประวัติกันก่อน เพื่อดูว่าคนไข้มีปัจจัยเสี่ยงอะไรบ้างที่ทำให้เกิดโรคกรดไหลย้อน ถ้าวินิจฉัยแล้วว่าเป็นโรคกรดไหลย้อน เบื้องต้นหมอก็จะให้คำแนะนำในเรื่องของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ร่วมกับการให้ยาลดกรด การปรับพฤติกรรมนั้นจริงๆ ก็ไม่ใช่เรื่องยาก ซึ่งหมอก็จะแนะนำให้ปรับเรื่องของปริมาณของอาหารที่รับประทานและชนิดของอาหาร การงดรับประทานอาหารก่อนเข้านอนอย่างน้อย 3 ชั่วโมง พยายามลดการสูบบุหรี่และการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ก็จะช่วยลดอาการได้เป็นอย่างดี

โรคกรดไหลย้อนถ้าไม่รักษาอันตรายหรือไม่

หากเป็นโรคกรดไหลย้อนแล้วปล่อยเนิ่นนานจนเป็นเรื้อรัง ก็จะส่งผลให้หลอดอาหารมีแผล หรือหลอดอาหารตีบ ทำให้กลืนติดกลืนลำบาก หรือบางคนร้ายแรงถึงขั้นเป็นมะเร็งที่หลอดอาหารเลยก็ได้ เพราะหลอดอาหารส่วนปลายมีการสัมผัสกับกรดมากเกินไป ทำให้เซลล์เกิดการเปลี่ยนแปลงจนกลายเป็นมะเร็งในที่สุด

โรคกรดไหลย้อนซื้อยารับประทานเองได้หรือไม่

จริงๆ แล้วก็ไม่ใช่เรื่องผิด ยาที่มีการวางขายก็สามารถรับประทานได้ แต่จะให้ดีก็แนะนำว่าควรมาให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยก่อนเพื่อความแน่นอนจะดีกว่า แม้ว่าเราจะสังเกตอาการแล้วพบว่าเรามีอาการใกล้เคียงกับกรดไหลย้อน แต่นั่นก็ไม่ได้แปลว่าเราจะเป็นโรคนี้เสมอไปก็ได้ ดังนั้น การซื้อยาลดกรดมารับประทานแม้จะเป็นทางเลือกหนึ่งที่ดี แต่ก็ไม่ใช่ทางเลือกที่ถูกต้องเสมอไป เพราะยาต่างๆ ถ้ารับประทานนานๆ หรือบ่อยๆ ก็คงไม่ส่งผลดีต่อร่างกายแน่นอน

ดังนั้น ใครที่มีพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกต้อง หมอก็แนะนำว่าให้รีบปรับเปลี่ยนโดยเร็วจะเป็นการดีที่สุดก่อนที่โรคกรดไหลย้อนจะเข้ามาคุกคามคุณและบั่นทอนคุณภาพชีวิตของคุณเอง

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 3.03 จาก 5 จำนวนโหวต 30 โหวด

ผู้เขียน

นพ. อนุพงศ์ ตั้งอรุณสันติ สรุป: สาขาอายุรศาสตร์ อนุสาขาอายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร