แชร์ข้อความนี้

ถึงดวงจะเล็ก แต่เด็กก็มีหัวใจ

HIGHLIGHTS:

  • แม้ โรคหัวใจพิการแต่กําเนิด จะเป็นโรคหัวใจที่พบบ่อยที่สุดในทารก และมีอัตราการเสียชีวิตสูง  แต่หากได้รับการรักษาที่ถูกต้อง ก็สามารถรักษาให้ดีขึ้นและหายขาดได้   
  • โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด ส่วนใหญ่จะไม่ทราบสาเหตุการเกิดอย่างชัดเจน คุณแม่ควรรีบฝากครรภ์และใส่ใจในการดูแลสุขภาพ ปรึกษาแพทย์หากต้องรับประทานยา และระวังการติดเชื้อต่างๆ ขณะตั้งครรภ์
  • หากสังเกตุพบว่าลูกมีอาการเหนื่อยง่ายเวลาดูดนม หายใจเร็ว หัวใจเต้นแรงและเร็วกว่าปกติ มีเหงื่อออกมาก ตัวเย็น ซีดมากกว่าเด็กทั่วไป ควรพาไปพบกุมารแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรับการรักษาที่ถูกต้อง

 

กุมภาพันธ์ เดือนแห่งความรัก ดอกกุหลาบโปรยปราย และหัวใจเบ่งบาน   ความรักในวันวาเลน์ไทน์สร้างความสดใสและรอยยิ้มให้เสมอ นอกจากความรักแบบคู่รักแล้ว ความรักของเพื่อน ครอบครัว พ่อแม่และลูก ก็มีความสำคัญเช่นกัน โดยเฉพาะทารกที่ยังไม่สามารถสื่อสารความรัก   ซึ่งอาจเกิดมาพร้อมโรคภัยไข้เจ็บอย่าง โรคหัวใจพิการแต่กําเนิด พ่อแม่ควรทำความเข้าใจ มอบความรัก และดูแลหัวใจดวงเล็กของลูกน้อยอย่างถูกวิธี 

หัวใจอ่อนแอ แม้เพิ่งลืมตาดูโลก

โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด (Congenital heart disease) ถือเป็นโรคที่ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด เกิดจากภาวะหัวใจล้มเหลว ไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงเนื้อเยื้อต่างๆ ของร่างกายได้เต็มที่ ทารกจึงมีอาการเหนื่อย หายใจเร็ว และมีน้ำหนักตัวน้อย ซึ่งอาจพบตั้งแต่คลอดหรือตรวจพบภายหลังได้

แม้โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดจะเป็นโรคหัวใจที่พบบ่อยที่สุดในทารก และมีอัตราการเสียชีวิตสูงก็ตาม  แต่หากได้รับการรักษาที่ถูกต้อง ก็สามารถรักษาให้ดีขึ้นและหายขาดได้   

โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด  แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 

  1. ชนิดตัวเขียว เกิดจากความผิดปกติของหลอดเลือดและหัวใจ ส่งผลให้เลือดดำที่ยังไม่ได้ฟอกออกมาผสมกับเลือดแดง ทำให้ทารกมีสีเขียวคล้ำจากการขาดออกซิเจน
  2. ชนิดตัวไม่เขียว เกิดจากภาวะผิดปกติของหลอดเลือดและหัวใจเช่นกัน แต่ไม่มีเลือดดำที่ยังไม่ได้ฟอกมาผสมกับเลือดแดง เด็กจะตัวไม่เขียวและไม่มีอาการผิดปกติ แต่การตรวจพบส่วนใหญ่มาจากเสียงเต้นของหัวใจที่ผิดปกติ  หรือเกิดหัวใจวาย เนื่องจากหัวใจทำงานหนักเกินไป  ส่วนอาการที่พบบ่อยคือทารกมักหายใจเร็ว ดูดนมได้ครั้งละน้อยๆ และน้ำหนักตัวขึ้นช้า

สาเหตุการเกิด โรคหัวใจพิการแต่กําเนิด

ส่วนใหญ่หรือประมาณ 85% ไม่ทราบสาเหตุ ที่เหลือเกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมหรือโครโมโซมผิดปกติ เช่น โครโมโซม คู่ที่ 21  ทำให้เกิดเป็นโรคดาวน์ซินโดรม ร่วมกับเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด  มักเกิดกับแม่ตั้งครรภ์ ที่มีอายุมากกว่า 35 ปี  สาเหตุอื่น อาจเกิดจาก แม่ได้รับรังสี X-Ray หรือติดเชื้อใน 3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์ เช่น ติดเชื้อหัดเยอรมัน  หรือแม่รับประทานยาบางชนิด เช่น ยารักษาสิว ยากันชัก หรือยากลุ่มแอมเฟตามีน 

อาการที่สามารถสังเกตและบอกได้ว่าลูกอาจเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด

  • เด็กจะเหนื่อยง่ายเวลาดูดนม เนื่องจากผนังหัวใจรั่วทำให้เลือดไหลผ่านรูรั่ว    ไปที่ปอดมากกว่าปกติ หัวใจและปอดทำงานมากกว่าปกติ จึงมีอาการเหนื่อยง่าย
  • หายใจเร็วกกว่าปกติ เนื่องจากผนังหัวใจรั่ว ทำให้เลือดไหลผ่านรูรั่วไปที่ปอดมากกว่าปกติ การแลกเปลี่ยนออกซิเจนที่ปอดได้ไม่ดีเท่าที่ควร
  • เลี้ยงไม่โต  เด็กเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดจะใช้พลังงานมากกว่าปกติ ทำให้เหลือไปใช้ในการเจริญเติบโตน้อยกว่าปกติ จึงโตช้า
  • มีเหงื่อออกมาก ตัวเย็น ซีดมากกว่าเด็กทั่วไป เนื่องจากเด็กเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดจะมีเมตาบอลิซึ่มสูงกว่าเด็กปกติทั่วไป  
  • หัวใจเต้นแรงและเร็วกว่าปกติ สังเกตได้จากการคลำที่หน้าอกหรือดูที่หน้าอก
  • ตัวเขียว โรคหัวใจชนิดนี้จะสังเกตได้ว่ามีริมฝีปาก ปลายมือ ปลายเท้าเขียวร่วมด้วย

การรักษา โรคหัวใจพิการแต่กําเนิด ในเด็ก

  1. การรักษาโดยยา เหมาะกับเด็กป่วยที่หัวใจผิดปกติไม่มาก 
  2. การรักษาด้วยการสวนหัวใจ (Interventional Cardiac catheterization) ด้วยบอลลูน หรืออุปกรณ์พิเศษปิดรูรั่ว 
  3. การผ่าตัด กระบวนการนี้สามารถทำให้เด็กอาการดีขึ้น สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้เหมือนกับเด็กปกติทั่วไป 

เนื่องจากโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด ส่วนใหญ่จะไม่ทราบสาเหตุการเกิดอย่างชัดเจน หากคุณแม่รู้ตัวว่าตั้งครรภ์ ควรรีบฝากครรภ์และใส่ใจในการดูแลสุขภาพ ปรึกษาแพทย์หากต้องรับประทานยา และระวังการติดเชื้อต่างๆ รวมถึงรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายตามความเหมาะสม และทำจิตใจให้แจ่มใส เพื่อช่วยให้ลูกน้อยที่จะคลอดออกมาจะมีสุขภาพร่างกายที่สมบูรณ์แข็งแรงที่สุด

ทั้งนี้หากคลอดทารกออกมาแล้วพบเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด คุณพ่อคุณแม่ไม่ควรวิตกกังวลมากเกินไป เพราะหากได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี ทารกน้อยสามารถมีอาการดีขึ้นและหายขาดได้ อย่าลืมว่าถึงดวงเล็ก แต่เด็กก็มีหัวใจความรักของพ่อแม่คือเป็นของขวัญล้ำค่าที่สุดของลูก 


บทความที่เกี่ยวข้อง

ติดต่อสมิติเวช

สอบถามเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 5 จาก 5 จำนวนโหวต 9 โหวด

ผู้เขียน

นพ. ณัฏฐ์ฑิพัฒณ์ จุฑาเจริญวงศ์ สรุป: สาขากุมารเวชศาสตร์ อนุสาขากุมารเวชศาสตร์โรคหัวใจ