แชร์ข้อความนี้

แค่หลงลืม…หรือสมองเสื่อม (Dementia)

HIGHLIGHTS:

  • ภาวะที่มีการถดถอยของความสามารถในการทำงานของสมองและส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้ป่วย
  • กลุ่มที่มีความเสี่ยงในการเป็นโรคสมองเสื่อม เช่น ใช้ยายานอนหลับ ยาทางจิตเวช กลุ่มโรคซึมเศร้า โรคทางเมตาบิลิกและต่อมไร้ท่อ การขาดสารอาหารบางอย่าง
  • ปัญหาของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมส่วนใหญ่ที่ไม่ค่อยตอบสนองต่อการรักษา เนื่องจาก เริ่มรักษาเมื่อการดำเนินโรคเกิดขึ้นมานานและมีอาการมากแล้ว

ภาวะสมองเสื่อม(Dementia)

ภาวะสมองเสื่อม คือ ภาวะที่มีการถดถอยของความสามารถในการทำงานของสมองและส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้ป่วย โดยอาการของภาวะสมองเสื่อม อาจพบได้หลายรูปแบบ ดังนี้

  • ความทรงจำพบกพร่อง
  • ความผิดปกติในเรื่องการสื่อสารเข้าใจ
  • ความสามารถในการตัดสินใจลดลง
  • ไม่มีสมาธิในการทำงาน

สาเหตุของภาวะสมองเสื่อมแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่

  • สาเหตุที่สามารถป้องกันและรักษาได้ แบ่งแยกตามสาเหตุได้ ดังนี้
    • กลุ่มที่ใช้ยาบางชนิดต่อเนื่องเป็นเวลานาน เช่น ยานอนหลับ ยาทางจิตเวช
    • กลุ่มโรคซึมเศร้า
    • กลุ่มโรคทางเมตาบิลิกและต่อมไร้ท่อ เช่น โรคเบาหวาน ไทรอยด์
    • กลุ่มโรคความเสื่อมทางตาและหู
    • ภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง
    • กลุ่มโรคเนื้องอกในสมองหรือมีรอยโรคในสมอง
    • โรคติดเชื้อบางชนิด เช่น การติดเชื้อซิฟิลิส การติดเชื้อเอชไอวี
    • กลุ่มที่เกิดจากภาวะการขาดสารอาหารบางอย่าง เช่น ขาดวิตามินบี12 โฟลิก
  • สาเหตุที่ไม่สามารถป้องกันได้ แต่สามารถให้การรักษาและชะลอการดำเนินของโรคได้

โดยส่วนใหญ่จะป็นโรคที่เกิดจากความเสื่อมของเซลล์สมอง ซึ่งอาจเกิดได้หลายปัจจัยที่แตกต่างกัน โรคที่รู้จักกันเป็นส่วนใหญ่คือ อัลไซเมอร์ ซึ่งจะพบได้ส่วนใหญ่กับปัญหาด้านความทรงจำ

แนวทางการรักษา

เน้นการรักษาที่สาเหตุ ซึ่งต้องอาศัยการตรวจพบอย่างรวดเร็วก่อนที่จะมีอาการชัดเจนจนส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ซึ่งปัญหาของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมส่วนใหญ่ที่ไม่ค่อยตอบสนองต่อการรักษา เนื่องจาก เริ่มรักษาเมื่อการดำเนินโรคเกิดขึ้นมานานและมีอาการมากแล้ว

การตรวจทั่วไปและตรวจพิเศษ

  • ตรวจสุขภาพประจำปีเป็นประจำทุกปี
  • การตรวจด้วยเครื่องสร้างภาพด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI)
  • การพันธุกรรม(Genetic testing)ในครอบครัวที่มีประวัติเป็นโรคสมองเสื่อม
  • การประเมินอาการร่วมกับแพทย์ด้วยแบบคัดกรองภาวะสมองเสื่อม

เนื่องจากภาวะสมองเสื่อมยังมีสาเหตุและรายะละเอียดเพิ่มเติมอีกมากมาย หากมีอาการผิดปกติหรือข้อสงสัยของภาวะสมองเสื่อม แนะนำปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางระบบประสาท เพื่อรับคำแนะนำเพิ่มเติมที่จะเป็นประโยชน์ต่อการรักษาที่มีประสิทธิภาพหากต้องเผชิญกับภาวะสมองเสื่อม

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 5 จาก 5 จำนวนโหวต 3 โหวด

ผู้เขียน

นพ. ภาณุพงศ์ บำรุงจิตต์ สรุป: สาขาอายุรศาสตร์ อายุรกรรม - ประสาทวิทยา