แชร์ข้อความนี้

ส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน – ความปลอดภัยที่วางใจได้

HIGHLIGHTS:

  • ส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน  เป็นวิธีการตรวจเพื่อวินิจฉัยโรคได้แม่นยำ และสามารถตรวจพบโรคได้ตั้งแต่ระยะแรกๆ ส่งผลให้การรักษามีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
  • การตรวจและรักษาผู้ป่วย ด้วยวิธีส่องกล้อง  มีความปลอดภัยมาก และโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนได้น้อยมาก
  • การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน ช่วยในการตรวจวินิจฉัยความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร  ได้แก่  ปัญหาการกลืนลำบากหรือกลืนเจ็บ, ปวดท้อง, เกิดแผลในทางเดินอาหาร, เนื้องอก และมะเร็งในทางเดินอาหาร  เป็นต้น

ปัญหาภายในทางเดินอาหารส่วนบน  “ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอีกต่อไป”  หากคุณรับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ ด้วยวิธีที่เรียกว่า “Upper GI Endoscopy” หรือ ส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน หลายคนมักจะกังวลกับการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร  แต่คุณรู้หรือไม่ว่า … วิธีนี้เป็นวิธีการตรวจเพื่อวินิจฉัยและให้การรักษาโรคในระบบทางเดินอาหาร ซึ่งสามารถตรวจพบรอยโรคได้แม่นยำกว่าวิธีการตรวจแบบเก่า  และตรวจพบโรคได้ตั้งแต่ระยะแรก ๆ ทำให้การรักษามีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

การตรวจทางเดินอาหารส่วนบนด้วยการส่องกล้อง คืออะไร?

การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบน  เป็นการส่องกล้องเพื่อตรวจระบบทางเดินอาหารตั้งแต่หลอดอาหาร (esophagus)  กระเพาะอาหาร (stomach)  และลำไส้เล็กส่วนต้น (duodenum)  ทำการตรวจโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านโรคระบบทางเดินอาหาร   โดยกล้องที่ใช้ส่องตรวจทางเดินอาหาร (endoscope) มีลักษณะเป็นท่อยาว  มีเลนส์และแสงไฟที่ปลายกล้อง  สามารถควบคุมให้โค้งงอไปตามทางเดินอาหาร  ทำให้มองเห็นได้อย่างทั่วถึง  ซึ่งกล้องรุ่นใหม่ที่โรงพยาบาลสมิติเวช ธนบุรี นำมาใช้นั้นมีขนาดตัวกล้องที่เล็กมาก  ดังนั้นจะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับความสะดวกสบายและปลอดภัยอย่างแน่นอน

ขั้นตอนในการตรวจด้วยวิธีการส่องกล้อง

  • ผู้ป่วยจะได้รับการพ่นยาชาที่บริเวณคอเพื่อให้ความรู้สึกขณะกล้องผ่านลำคอน้อยลง  ยาชานี้จะทำให้คอชา  ควรกลืนด้วยความระมัดระวังจะป้องกันการสำลักได้  ยาชาจะหมดฤทธิ์ไปเองเมื่อเวลาผ่านไปประมาณ 1 ชั่วโมง  ผู้ป่วยบางรายอาจได้รับยานอนหลับซึ่งทำให้ง่วงและผ่อนคลายมากขึ้นแต่ไม่หลับลึกมากจนไม่มีการตอบสนอง  จากนั้นจะมีการใส่ยางหรือพลาสติกเข้าที่ช่องปากเพื่อเป็นช่องที่จะใส่กล้องตรวจ
  • แพทย์จะใส่กล้องเข้าไปตรวจอย่างช้าๆ ระหว่างการตรวจจะมีลมในกระเพาะแต่ไม่ส่งผลทำให้ปวดท้อง  ระหว่างการตรวจผู้ป่วยจะสามารถหายใจทางจมูกได้ปกติ  อาจมีการเก็บชิ้นเนื้อบริเวณที่พบความผิดปกติไปตรวจโดยใช้กล้องจุลทรรศน์  เพื่อหาสาเหตุของความผิดปกตินั้นต่อไป ซึ่งการเก็บชิ้นเนื้อในขั้นตอนนี้ก็ไม่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเจ็บ
  • ในการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบนจะมีการตรวจวัดความดันโลหิตชีพจร  ระดับออกซิเจนในเลือดของผู้ป่วยโดยใช้เครื่องมือที่ทันสมัยเป็นระยะ  เพื่อให้การตรวจเป็นไปด้วยความสะดวกสบายและปลอดภัย
  • แพทย์อาจใช้เครื่องมือพิเศษผ่านทางกล้องเพื่อให้การรักษาได้ทันทีสำหรับผู้ป่วยบางโรค  เช่น  ใช้เครื่องมือจี้ให้เลือดที่ออกจากแผลโรคกระเพาะหยุด (Electrocauterization)  ใช้ยางรัดเส้นเลือดโป่งที่หลอดอาหารให้ยุบลง (Esophageal band ligation)  ใช้เครื่องมือตัดติ่งเนื้อออก (Polypectomy)  เป็นต้น

โดยทั่วไปการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนต้นใช้เวลาประมาณ 10-20 นาที ภาพที่ได้จากการส่องกล้องจะปรากฏบนหน้าจอ  เป็นภาพที่มีความละเอียดและชัดเจน  ช่วยในการตรวจวินิจฉัยความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร  ได้แก่  ปัญหาการกลืนลำบากหรือกลืนเจ็บ (Difficult or painful swallowing)  ปวดท้อง (Abdominal pain)  เลือดออก (Bleeding)  แผล (Ulcer)  เนื้องอก (Tumors) และมะเร็ง (Cancer) ในทางเดินอาหาร  ซึ่งการตรวจพบสิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นอาจทำการรักษาได้ทันทีโดยใช้อุปกรณ์ผ่านทางกล้อง  เช่น  ตัดติ่งเนื้อออก (Polypectomy)  จี้เพื่อหยุดเลือดที่ออกจากแผลกระเพาะอาหาร (Coagulate bleeding site)  ตัดชิ้นเนื้อตรวจ (Obtain tissue sample) เป็นต้น

การส่องกล้องทางเดินอาหารมีความปลอดภัยมากน้อยเพียงใด

ในวงการแพทย์ใช้การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนต้นเพื่อตรวจและรักษาผู้ป่วยมาเป็นเวลายาวนานจนสามารถบอกได้ว่ามีความปลอดภัยมาก  โอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนพบได้น้อยมาก  อย่างไรก็ตามภาวะแทรกซ้อนที่อาจมีได้  ได้แก่  การทะลุของทางเดินอาหาร (Perforation) ซึ่งอาจต้องแก้ไขโดยการผ่าตัด (พบได้ 1 ใน 5000 ราย)  เกิดเลือดออกจนต้องให้เลือดทดแทนในรายที่มีการตัดติ่งเนื้อ (พบได้ 1 ใน 1000 ราย)

วิธีเตรียมตัวก่อนไปส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบน

การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบนสามารถทำได้ทั้งแบบผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน  ขึ้นอยู่กับข้อบ่งชี้และสภาพของผู้ป่วยเป็นสำคัญ  ซึ่งข้อควรปฏิบัติเพื่อให้การส่องกล้องเป็นไปอย่างราบรื่น  มีดังนี้

  • ปรึกษาแพทย์  แจ้งประวัติการใช้ยา (รวมทั้งยาเบาหวาน  ยาชะลอการแข็งตัวของเลือด  ยาที่ซื้อรับประทานเอง  ยาจีน  ยาสมุนไพร  อาหารเสริม)  การแพ้ยา  ประวัติโรคประจำตัว (โรคหัวใจ  ความดันโลหิตสูง  เบาหวาน  โรคที่มีเลือดออกง่ายหรือหยุดยาก  โรคปอด  โรคอื่นที่อาจต้องการการดูแลเป็นพิเศษ)
  • งดอาหารอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงก่อนส่องกล้อง  เพราะอาหารอาจบดบังรอยโรคในทางเดินอาหาร  และอาจทำให้อาเจียน  สำลักเศษอาหารเข้าสู่หลอดลมได้

วิธีปฏิบัติตัวหลังส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน

  • ผู้ป่วยจะได้รับการดูแลในห้องพักฟื้นจนผลจากยาต่างๆ หมดไป  โดยมากผู้ป่วยจะสามารถเริ่มรับประทานอาหารได้เมื่อตื่นดีและคอหายชาแล้ว  และผู้ป่วยจะได้รับทราบผลการตรวจเป็นลำดับต่อไป
  • บางครั้งผู้ป่วยอาจยังรู้สึกผิดปกติเล็กน้อย เช่น  มีลมในท้อง  รู้สึกมีความผิดปกติที่คออยู่บ้าง  แต่สิ่งเหล่านี้มักจะหายไปใน 24 ชั่วโมง  สำหรับผู้ป่วยที่ได้รับยานอนหลับไม่ควรขับรถเองในวันนั้น
  • แพทย์จะนัดผู้ป่วยเพื่อติดตามอาการ  ดูผลชิ้นเนื้อและให้การรักษาเพิ่มเติม  รวมทั้งให้คำแนะนำหรือให้ผู้ป่วยสอบถามผลการตรวจเพิ่มเติม

 

สอบถามข้อมูลโปรโมชั่นเพิ่มเติมได้ที่
Line@ ได้ที่ ID : @samitivejthonburi

เพิ่มเพื่อน

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 2.80 จาก 5 จำนวนโหวต 10 โหวด

ผู้เขียน

นพ. ประเสริฐ แก้วสมนึกสกุล สรุป: สาขาอายุรศาสตร์ อนุสาขาอายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร