แชร์ข้อความนี้

การรักษากระดูกสันหลังคดในปัจจุบัน

เช็คก่อนว่าแบบไหนเรียกว่ากระดูกสันหลังคด?

โดยธรรมชาติของกระดูกสันหลังจะโค้งงอไปด้านหน้าและหลังเล็กน้อยเพื่อความสมดุลของร่างกาย เวลาก้มจะเห็นแนวกระดูกสันหลังเป็นเส้นตรง แต่ถ้ากระดูกสันหลังคด กระดูกจะบิด ผิดรูป คดออกไปทางด้านข้าง ด้านซ้ายหรือด้านขวา ทำให้ไหล่ เอว สะโพกไม่เท่ากัน กระดูกสันหลังคดอาจเกิดกับกระดูกบริเวณช่วงใดก็ได้ โดยส่วนใหญ่ถ้าเป็นในเด็กมักจะคดบริเวณหลังส่วนบน แต่ถ้าเป็นในผู้ใหญ่มักจะคดในช่วงบริเวณกระดูกบั้นเอว

การรักษากระดูกสันหลังคด

การรักษากระดูกสันหลังคดมีจุดประสงค์ 2 อย่างคือ

  1. รักษาเพื่อความสวยงาม
  2. รักษาเพื่อลดอาการเจ็บปวด
    มีคนจำนวนมากที่กระดูกสันหลังคดแต่ไม่ต้องรับการรักษา เนื่องจากมุมองศาที่คดนั้นค่อนข้างน้อย แต่ต้องคอยสังเกตอาการ สำหรับในกรณีที่ต้องทำการรักษาสามารถทำได้โดย

การรักษาโดยไม่ผ่าตัด

ในกรณีที่กระดูกสันหลังคดมีมุมองศาไม่มาก มีอาการปวดบ้างเล็กน้อย สามารถรักษาได้โดยการทานยาแก้ปวด และใส่เสื้อเกราะพยุงหลัง (Brace) เพื่อช่วยเพิ่มความยืดหยุ่น และช่วยลดการทรุดหรือคดเพิ่มของกระดูกสันหลัง และติดตามอาการทุกๆ 6 เดือน

การรักษาโดยการผ่าตัด

ในเด็กอาจต้องรอให้กระดูกหยุดเจริญเติบโตเสียก่อนแล้วจึงค่อยเข้ารับการผ่าตัด แต่ในบางกรณีอาจจำเป็นต้องผ่าตัดเร่งด่วนก่อนที่กระดูกจะคดไปมากกว่านั้นและมีภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ
ในผู้ใหญ่ที่มีอาการปวดมาก ปวดร้าวลงขา หลักสำคัญของการผ่าตัดคือ

  1. ผ่าตัดเอาส่วนที่กดทับเส้นประสาทออก
  2. ทำให้หลังส่วนนั้นแข็งแรงโดยการยึดน็อตหรือสกรู และดามด้วยโลหะ
  3. แก้ไขความพิการ ผิดรูป ทำให้กระดูกสันหลังส่วนนั้นดีขึ้น ตรงขึ้น

หัวใจสำคัญของการผ่าตัดกระดูกสันหลังคด คือ การดึงยืดกระดูกสันหลัง และความยาวของการดาม ยึดตรึงกระดูกสันหลังต้องถูกต้องและพอเหมาะ หากตรึงหรือดามมากเกินไปจะทำให้มีผลต่อเส้นประสาทอาจทำให้เกิดอัมพาตที่ขาได้ หากน้อยเกินไป โอกาสไปคดตรงจุดอื่นจะเกิดขึ้นอีก

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

วิวัฒนาการการผ่าตัดรักษากระดูกสันหลังคด

การผ่าตัดรักษากระดูกสันหลังคดในยุคก่อนไม่มีการใช้เหล็กช่วยดาม แต่จะใช้วิธีการใส่เฝือกดัดลำตัว ทำให้หลังตรงขึ้น แล้วตัดเฝือกเป็นช่องเพื่อผ่าตัดตรงกระดูกสันหลังที่คด ต่อมามีการใช้เหล็ก 1 แท่ง ดามเพื่อยึดกระดูกสันหลังไว้แล้วใส่เฝือก เมื่อหายดีจึงถอดออก จนมาถึงยุคปัจจุบัน แพทย์จะใช้เหล็กเข้าไปดามไว้กับกระดูกสันหลังแล้วใช้น็อตและสกรูยึดโดยไม่ต้องเอาเหล็กออก จึงไม่ต้องเจ็บตัวผ่าตัดซ้ำสองเพื่อเอาเหล็กออก

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากการผ่าตัด

ได้แก่ ตกเลือด ความเจ็บปวด การติดเชื้อ หรือความเสียหายของเส้นประสาท การผ่าตัดมักส่งผลดีต่ออาการของผู้ป่วย หลังตรงขึ้น ตัวสูงขึ้น ไหล่ไม่เอียงถ้าเคยเอียงก่อนผ่าตัด

ความจริงเกี่ยวกับกระดูกสันหลังคด

  • เพศ ความเสี่ยงในการพัฒนาของโรคมักเกิดขึ้นในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย
  • ลักษณะ การคดงอของกระดูกที่เป็นคลื่นคล้ายตัวอักษร S ในภาษาอังกฤษ มักมีความรุนแรงมากกว่าลักษณะที่คล้ายกับตัวอักษร C
  • ตำแหน่ง การคดงอที่เกิดขึ้นในกระดูกสันหลังช่วงอก (Thoracic) อาจรุนแรงกว่าการคดงอในช่วงคอหรือเอว
  • การเจริญเติบโตส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของการคดงอ ผู้ป่วยเด็กบางรายจึงอาจจำเป็นต้องใส่เสื้อเกราะ (Brace) เพื่อช่วยพยุงกระดูกสันหลังที่กำลังเจริญเติบโต ไม่ให้คดเพิ่มขึ้น

การป้องกันอาการกระดูกสันหลังคด

แม้ท่าทางในการนั่งหรือยืนจะไม่ส่งผลให้กระดูกสันหลังคด แต่อาจทำให้กระดูกเอนตัวได้ หรือมีอาการตัวเอียง
การออกกำลังกายบางประเภทอาจทำให้ผู้ป่วยมีอาการแย่ลงได้ เช่น โยคะ พีลาทิส หรือกิจกรรมที่ต้องเคลื่อนไหวหรือส่งผลต่อการบิดแนวกระดูกสันหลัง การเล่นยิมนาสติก การสะพายกระเป๋าเป้เพียงข้างเดียว เป็นต้น

กระดูกสันหลังคดแม้จะเป็นปัญหาที่ไม่เล็ก แต่ก็ไม่จำเป็นที่จะต้องกังวลมากอีกต่อไปเพราะในปัจจุบันวิทยาการทางการแพทย์ก้าวหน้าขึ้น จึงช่วยแก้ปัญหาเรื่องนี้ได้ดีขึ้นมากกว่าแต่ก่อน หากเราเข้าใจว่าโรคนี้เป็นอย่างไรและรักษาได้อย่างไร ก็จะวางใจได้มากยิ่งขึ้น

 

ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์ เจริญ โชติกวณิชย์
ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกสันหลัง และข้อ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์
อดีตประธานสมาคมโรคกระดูกและข้อ ของประเทศในภาคพื้นเอเซียแปซิฟิก

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

กรุณากรอกแบบฟอร์มด้านล่างและเราจะตอบกลับมาหาคุณภายใน 48 ชั่วโมง

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 4.15 จาก 5 จำนวนโหวต 13 โหวด

ผู้เขียน

ศ.เกียรติคุณ นพ. เจริญ โชติกวณิชย์ สรุป: สาขาออร์โธปิดิกส์ สาขาออร์โธปิดิกส์