แชร์ข้อความนี้

นอนกรนเรื่องเล็ก…แต่ปัญหาใหญ่

HIGHLIGHTS:

  • ภาวะที่มีการหยุดหายใจขณะหลับ ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการนอน เกิดอาการอ่อนล้า อ่อนเพลียทั้งที่นอนมาอย่างเต็มที่แล้ว
  • ก่อให้เกิดผลกระทบที่สำคัญต่อสุขภาพ โดยเพิ่มอัตราเสี่ยงในการเกิดโรคร้ายต่างๆ เช่นโรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เป็นต้น
  • ผู้ที่นอนกรนไม่สามารถรู้ว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือไม่ จำเป็นต้องให้บุคคลใกล้ชิดช่วยสังเกตอาการให้
  • มีอาการอ่อนล้าเมื่อตื่นหรือรู้สึกว่านอนไม่เต็มอิ่มทั้งที่นอนเต็มที่แล้ว ง่วงมากผิดปกติ

นอนกรน

เป็นภาวะที่มีการหยุดหายใจเป็นระยะ ระหว่างหลับ ซึ่งเป็นการหยุดหายใจเพียงไม่กี่วินาทีอาจยาวเป็นนาทีก็ได้ ส่งผลให้นอนหลับได้ไม่เต็มที่ มีการง่วงผิดปกติในช่วงกลางวัน นอกจากนี้อาจก่อให้เกิดผลกระทบที่สำคัญต่อสุขภาพ โดยเพิ่มอัตราเสี่ยงในการเกิดโรคร้ายต่างๆ เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เป็นต้น

นอนกรน(ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ) แบ่งออกเป็น 2 ประเภท

  1. ภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่มีการอุดกั้นของทางเดินหายใจ(Obstructive sleep apnea) ส่วนใหญ่เกิดในคนที่มีลิ้นไก่แคบ ต่อมทอนซิลโต หรือโคนลิ้นใหญ่
  2. ภาวะหยุดหายใจขณะหลับเนื่องจากความผิดปกติของการสั่งงานของสมอง(Central sleep apnea) ภาวะนี้สมองส่งสัญญาณการควบคุมที่ผิดปกติไปยังกล้ามเนื้อในระบบทางเดินหายใจทำให้เกิดการหยุดหายใจชั่วครู่

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น

  • อายุ โดยเฉพาะกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป
  • เพศชาย แนวโน้มในการเกิดมากกว่าเพศหญิง
  • ผู้ที่มีต่อมอดีนอยด์(Adenoid) หรือต่อมทอลซิลโตมากผิดปกติโดยเฉพาะวัยเด็ก
  • ผู้ที่สูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์

วิธีสังเกตว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือไม่

  • ผู้ที่นอนกรนไม่สามารถรู้ว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือไม่ จำเป็นต้องให้บุคคลใกล้ชิดช่วยสังเกตอาการให้
  • อาจสังเกตอาการของตนเองว่ามีอาการอ่อนล้าเมื่อตื่นหรือรู้สึกว่านอนไม่เต็มอิ่มทั้งที่นอนเต็มที่แล้ว
  • อาการง่วงมากผิดปกติระหว่างวัน จนทำให้ประสิทธิภาพในการทำกิจกรรมต่างๆ ลดลง
  • ในบางราย อาจพบอาการหงุดหงิด มีสมาธิในการจดจ่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งลดลง

เมื่อเริ่มสังเกตหรือสงสัยว่าอาจมีภาวะดังกล่าว ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

การวินิจฉัย

  • การซักประวัติ ตรวจร่างกาย
  • การเอ็กซเรย์ด้านข้างศีรษะ, เอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์, การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟ้า เพื่อดูโครงสร้างและความผิดปกติในระบบทางเดินหายใจ
  • การสุขภาพการนอนหลับ(Sleep test) ผู้ป่วยอาจต้องนอนพักค้างในโรงพยาบาล เพื่อติดตั้งเครื่องมือหรืออุปกรณ์ตรวจจับและบันทึกสัญญาณต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น คลื่นสมอง อัตราการเต้นของหัวใจ อัตราการหายใจ ระดับออกซิเจนในเลือด ระยะของการนอนหลับ  เป็นต้น และวิเคราะห์การนอนหลับโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

การรักษา

  • การปรับพฤติกรรม
    • การควบคุมน้ำหนัก ในผู้ที่มีน้ำหนักเกิน
    • การงดสูบบุหรี่
    • การงดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
    • ใช้การนอนในท่าตะแคง หลีกเลี่ยงการนอนหงาย เพราะการนอนหงายทำให้เกิดภาวะอุดกลั้นของทางเดินหายใจได้มากกว่าการนอนตะแคง
    • นอนหมอนสูง โดยใช้หมอนรองให้ศีรษะสูงขึ้นประมาน 4 นิ้ว
  • การใช้ยา ช่วยบรรเทาอาการในกรณีเยื่อบุโพรงจมูกระคายเคืองหรือบวม จากโรคโพรงจมูกอักเสบภูมิแพ้ เช่น ยาต้านฮีสตามีน ยาแก้คัดจมูก เป็นต้น
  • การใช้เครื่องช่วยหายใจขณะหลับ หรือ CPAP(Contonuous positive airway pressure)เพื่อให้มีความดันลมแรงพอที่จะเปิดช่องคอซึ่งเป็นทางเดินหายใจส่วนต้นได้ตลอดเวลาขณะนอนหลับ
  • การผ่าตัดในกรณีที่ไม่สามารถบรรเทาอาการด้วยการปรับพฤติกรรมและการใช้อุปกรณ์ช่วยได้  เช่น การผ่าตัดกระชับเนื้อเยื่อบริเวณเพดานอ่อน ลิ้นไก่ ผนังคอหอย

ให้คะแนนบทความนี้

คะแนน: 4 จาก 5 จำนวนโหวต 4 โหวด

ผู้เขียน

พญ. อินทุอร สายสกุล สรุป: สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา