Share the message

ကြောက်စရာမဟုတ်ပါ အူမကြီးကင်ဆာ


မတ်လသည် ကမ္ဘာ့အူမကြီးကင်ဆာပညာပေးကာလ ဖြစ်ပါသည်။ အူမကြီးကင်ဆာနှင့် ဆိုင်သော ကျန်းမာရေးအသိများကို ပိုမိုသတိပြုမိစေရန်နှင့် အူမကြီးနှင့်ဆိုင်သော ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများကို ဆောင်ရွက်ကြရန်အတွက် ဤလတစ်လလုံး ပညာပေးတိုက်တွန်းနှိုးဆော်မှုများ ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ လူအတော်များများတွင် အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်လာနိုင်သော သတိပြုဖွယ် ရောဂါ လက္ခဏာများ ရှိနေတတ်ပါသည်။ကမ္ဘာတစ်လွှား အသေအပျောက်များနေသော အဓိကအကြောင်းတရားများထဲတွင် အူမကြီးကင်ဆာ လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးစင်တာ (CDC) နှင့် အမျိုးသားကင်ဆာ အင်စတီကျု (National Cancer Institute) တို့၏ ၂၀၁၅ စာရင်းများအရ အမျိုးသားများတွင် အဖြစ်အများဆုံးမှာ ဆီးကျိတ်ကင်ဆာဖြစ်ပြီး အဆုတ်ကင်ဆာ နှင့် အူမကြီးကင်ဆာတို့မှာ ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများတွင်မူ အဆုတ်ကင်ဆာ အဖြစ်အများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ရင်သားကင်ဆာ နှင့် အူမကြီးကင်ဆာ တို့မှာ ဒုတိယတန်းတွင်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

Colonoscopy (ခေါ်) အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်းဖြင့် အူမကြီးကင်ဆာကို စစ်ဆေးရှာဖွေ စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။ ဤယနေ့ခေတ်တွင် အူမကြီးကင်ဆာရောဂါ ရှာဖွေခြင်း၊ ဆန်းစစ်ခြင်း နှင့် ကုသခြင်းများအတွက် Narrow-Band Imaging (NBI) International Colorectal Endoscopic Classification (NICE) ဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ အတည်ပြုပေးနိုင်နေပြီဖြစ်ပါသည်။ ပုံမမှန်သော အဖုအကျိတ်များကို ကြီးထွားမလာမီကတည်းက စောစီးစွာ ရှာဖွေနိုင်ရေးအတွက် NICE သည် စံထားရမည့် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ရောဂါနှင့်ကုသမှုကို တိကျစွာသတ်မှတ် ပေးနိုင်ခြင်း၊ ခွဲစိတ်မှုအတွက် အချိန်များစွာမလိုခြင်း၊ နာလန်ထူမြန်နိုင်ရေးတွင် အထောက်အကူပြုခြင်း နှင့် မလိုလားအပ်သော ကျန်းမာရေးဆိုးကျိုးများ လျှော့ချရေးတို့အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ အကယ်၍ လူနာ၏ အူလမ်းကြောင်းတွင် ပုံမမှန်သောအရာတွေ့ရှိပါကလည်း မခွဲမစိတ်ဘဲ စိတ်ချစွာ ဖယ်ထုတ်နိုင်ပါသည်။

သမားရိုးကျ white-light endoscopy ဖြင့် အူမကြီးအတွင်းရှိ အသားပိုများကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရလေ့မရှိပေ။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆိုးဆေးအသုံးပြုသောနည်းလမ်းဖြင့် ပိုမိုပြတ်သားသော နည်းပညာ ကိုအသုံးပြုလာကြသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အူမျက်နှာပြင်ကို ပြတ်သားသောအရောင်များဖြင့် ထင်ဟပ်ပေါ်လွင်စေသော်လည်း အချိန်ယူရသော စစ်ဆေးမှုတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးပေါ် ပုံရိပ်ဖော်နည်းလမ်းဖြစ်သော အစိမ်း နှင့် အပြာရောင်လှိုင်းအလျားများဖြင့် အသေးစိတ် မီးမောင်းထိုးပြ ခြင်းဖြင့် ဆိုးဆေးသုံးသည့်နည်းလမ်းကဲ့သို့ အူမကြီးတွင်ရှိသော ပုံမမှန်မှုများကို ပိုမိုရှာဖွေနိုင်ပေသည်။

သမားရိုးကျနည်းလမ်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက (NBI) နည်းပညာတွင် တစ်သျူးတည်ဆောက်မှု ပုံသဏ္ဍာန်ကို ပို၍ ပြတ်သားစွာ တွေ့မြင်န်ိုင်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အူတွင်းရှိ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အသားပိုများကို (Hyperplasic) ၊ (Adenomatous) သို့မဟုတ် (Malignant) ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားရာတွင် အကောင်းဆုံး လက်နက်ပင် ဖြစ်တော့သည်။ အသားပိုများကို အမျိုးအစား ၃ မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

အမျိုးအစား ၁

ဤဆဲလ်အမျိုးအစားသည် ပုံမှန် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုပုံစံ နှင့် အစီအစဉ်တကျတည်ရှိမှု ရှိသည်။(Malignant) ကင်ဆာဆဲလ်ဖြစ်လာနိုင်ခြေအလွန်နည်းသောကြောင့် ခွဲစိတ်မှု ပြုရန် မလိုအပ်ပေ။

အမျိုးအစား ၂

ဤဆဲလ်မျိုး၏ တည်ဆောက်ပုံသည် ပ်ိုက်ကွန်ကဲ့သို့ လိုင်းများဖြစ်ပေါ်နေပါသည်။၎င်းဆဲလ်အမျိုးအစားများသည် နောင်တွင် (Malignant)ကင်ဆာဆဲလ် ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိသောကြောင့် လျှပ်စစ်ဝိုင်ယာကွင်း သို့မဟုတ် ဓားဖြင့် တစ်ခုလုံး ဖြတ်ထုတ်ဖယ်ရှားရပါသည်။

အမျိုးအစား ၃

ဤဆဲလ်၏ တည်ဆောက်ပုံ ပုံစံမမှန်၊ ဖွဲ့စည်းမှုအစီအစဉ်တကျရှိမနေသည့် (Malignant) ကင်ဆာဆဲလ် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့ကို အူမကြီးကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့်ဖယ်မထုတ်ဘဲ၊ အခြားအသင့်တော်ဆုံးသော နည်းလမ်းဖြင့်သာ ဖယ်ထုတ်ရမည်ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာတစ်လွှား အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်းသည် အူမကြီးကင်ဆာဆိုင်ရာ ရောဂါရှာဖွေမှုများ နှင့် စောင့်ကြည့်မှုများအတွက် အလွန်အသုံးဝင်သော နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ရှိနေပါသည်။ ၎င်းနည်းလမ်းဖြင့် ဆရာဝန်များသည် အူမကြီးနံရံတစ်လျှောက် မြင်တွေ့နိုင်ပြီး အသားပိုများကို ကင်ဆာဆဲလ်အသွင် မပြောင်းမီကပင် ဓါတ်ခွဲခန်းသို့ ပေးပို့စစ်ဆေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။ ဤနည်းဖြင့် (Malignant Polyps) ခေါ် ကင်ဆာအသားပိုများကိုစောစီးစွာ ရှာဖွေကုသနိုင်ပါသည်။ (Bengin Polyps) ခေါ် သာမာန်အသားပိုဆဲလ်များကိုလည်း ပုံမှန်အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ရင်း တစ်ပါတည်း ဖယ်ထုတ်သွားနိုင် ပါသည်။ ယင်းအသားပိုများကို ကာလကြာမြင့်စွာ မစစ်ဆေးမိဘဲ ကျန်ခဲ့လျှင် ကင်ဆာဆဲလ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားပါသည်။ အသက် ၅၀ နှင့်အထက်များတွင် ဤရောဂါဖြစ်နိုင်ချေ ပို၍များပါသည်။ သို့သော်ဤအချက်သည် အသက်၅၀အောက်များတွင် အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေမရှိဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပေ။ ကင်ဆာဂျာနယ်၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်အရ အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်သောသူ လူ ၇ ဦး တွင် ၁ဦး သည် အသက် ၅၀ အောက် ဖြစ်ကြောင်း အံ့ဩဖွယ်ရာ လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။ ဤအချက်ကို မူတည်၍ ဆေးပညာညွှန်ကြားချက်များတွင် အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်စစ်ဆးခြင်းကို အသက် ၅၀ အစား အသက် ၄၀ သို့ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်နိုင်ဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။

မိသားစုတွင်း အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်ခဲ့ဖူးသော သမိုင်းကြောင်းရှိသူ (သို့မဟုတ်) အူမကြီးအတွင်း အသားပိုရှိသူ၊ (IBD) ခေါ် အူမကြီးလမ်းကြောင်းရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါအခံရှိသူများသည် အူမကြီး ကင်ဆာ ဖြစ်လာနိုင်ခြေ မြင့်မားသောကြောင့်၊ ရောဂါလက္ခဏာများ ပေါ်ထွက်လာချိန်အထိ စောင့်မနေဘဲ၊ မှန်ပြောင်းကြည့်စစ်ဆေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ မိမိ၏ မိသားစုအတွင်း အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်သူ ရှိခဲ့ပါက၊ ထိုသူ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သောအသက်ထက် ၁၀ နှစ် စော၍ စစ်ဆေးသင့်ပေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မိမိဖခင်သည် အသက် ၄၅ နှစ်၌ အူမကြီးကင်ဆာ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့လျှင်၊ မိမိသည် အသက် ၅၀ ပြည့်သည်အထိ စောင့်မနေဘဲ၊ ၃၅ နှစ်ကတည်းက စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။

လူတိုင်းသတိထားသင့်သောလက္ခဏာများမှာ – ကြာရှည်စွာအစာအိမ်နာခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝမ်းဗိုက်ပြဿနာခံစားရခြင်း၊ ဝမ်းတွင်သွေးပါခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ဤသို့လက္ခဏာများ ခံစားရပါက ဆရာဝန်နှင့်အမြန်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတိုင်ပင်ရပါမည်။ အူမကြိးကင်ဆာကို စောစီးစွာ တွေ့ရှိခြင်းသည် ကုသမှုအောင်မြင်ရန်အတွက် အခွင့်အလမ်းပို၍ကောင်းပါသည်။ အူမကြီး ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေအလွန် မြင့်မားသော အနီရောင်အသားများ၊ အထူးသဖြင့် အသင့်စား အသားချောင်းများနှင့် ဝက်ပေါင်ခြောက်များကိုရှောင်ပြီး ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အစားအစာများကို ပိုမိုစားသုံးရပါမည်။ လေ့ကျင့်ခန်း ကိုလည်း ပုံမှန်လုပ်ဆောင်သင့်ပါသည်။အသက်၅၀ နှင့် အထက်များအတွက်မူ ရောဂါလက္ခဏာများကို စောစီးစွာသိရှိနိုင်ရန် နှင့် ကုသနိုင်ရန် အတွက် ပုံမှန် အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်းကို ပြုလုပ်သင့်ပေသည်။ မှန်ပြောင်းကြည့်သူ ၁၀၀၀ တွင် ၁ ဦး သို့မဟုတ် ၂ဦး မျှသာ အဆင်မပြေမှုများရှိတတ်ပါသည်။ သတ်မှတ်အကြံပြုထားသည့် အသက်အရွယ် ရောက်မှသာ အူမကြီးမှန်ပြောင်း ကြည့်သင့်ပါသည်။ မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်းဖြင့် အူမကြီးကင်ဆာ ရောဂါကို စောစီးစွာ ရှာဖွေ သိရှိ ကုသ နိုင်သဖြင့် ဆေးကုသမှုကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း များစွာသက်သာနိုင်စေပါသည်။

 

ပိုမိုသိရှိလိုပါကမေးမြန်းနိုင်ပါသည်။

Please complete the form below and we'll get back to you within 48 hours with a response

 

 

Rate This Article

User rating: 3.43 out of 5 with 7 ratings

Recommended Doctor

Thawat Mongkolporn, M.D. Summary: Internal Medicine Internal Medicine