โรคหลอดเลือดสมอง คือ โรคซึ่งเกิดจากความผิดปกติของหลอดเลือดในสมอง ที่ทำให้เกิดอาการทางระบบประสาทอย่างเฉียบพลัน
เป็นอยู่นานมากกว่า 24 ชั่วโมง หรือ เสียชีวิต โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) หรือ ที่เรียกกันว่า
อัมพฤกษ์ อัมพาต ในที่นี้หมายรวมถึง
โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน (Ischemic stroke) และโรคหลอดเลือดสมองแตก (Intracranial hemorrhage)
  มี 2 ลักษณะคือ
กลุ่มตีบตันหรืออุดตัน (สมองขาดเลือด) พบได้ 70%
เส้นเลือดในสมองแตก (มีเลือดออกในสมอง) พบได้ 30%


1.) โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน (Ischemic stroke) เกิดจากหลายสาเหตุ
- เกิดจาก เส้นเลือดใหญ่ในสมองแข็งและตีบตัน (Atherothrom-bossis) ทำให้เนื้อสมองตายเป็นบริเวณกว้าง และอาจเกิดสมองบวมกดเนื้อสมองข้างเคียงตามมาได้
- เกิดจากก้อนเลือดเล็กๆ มาตามกระแสเลือด
- เกิดจากการเสื่อมของเส้นเลือดเส้นเล็ก

2.) โรคหลอดเลือดสมองแตก (Intracranial Hemorrhage)
- เลือดออกในเนื้อสมอง (Intracranial hemorrhage) เกิดจาก ผนังเส้นเลือดเสื่อมสภาพ
- เลือดออกในเนื้อสมองจากการที่ เส้นเลือดมีสารอมัยลอยด์สะสม (Amyloid angiopathy)
- การแตกของเส้นเลือดโป่งพอง (Ruptured aneurysm) ในช่องที่อยู่ของน้ำไขสันหลัง (Subarachnoid hemorrhage)
- เส้นเลือดดำและแดงต่อกันผิดปกติ (Arteriovenous malformation) ทำให้มี เลือดออกทั้งในเนื้อสมองและในช่องที่อยู่ของน้ำไขสันหลัง (Subarachnoid hemorrhage)
 

-อายุมาก
-เพศชาย
-การมีประวัติคนในครอบครัว ป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมองตีบ
-ความดันโลหติสูง
-เบาหวาน
-การสูบบุหรี่
-การไม่ออกกำลังกาย
-ไขมันในเลือดสูง
-โรคหัวใจขาดเลือด
-โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ