โรคปวดกล้ามเนื้อเป็นปัญหาที่พบบ่อยมาก ซึ่งนิยามของโรคนี้ คือ กลุ่มอาการปวดจากปมกล้ามเนื้อหดตัวซึ่งเป็นบริเวณที่ขาดเลือดไปเลี้ยงและแสดงอาการปวดออกมาเฉพาะแบบตามแต่กล้ามเนื้อนั้นๆ  และทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง   มีอาการชา  รวมถึงระบบประสาทอัตโนมัติผิดปกติ เช่น เวียนศีรษะ  ตาพร่ามัว  ตาแดง  น้ำตาไหล
     

          โรคนี้พบได้บ่อยในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ประมาณ 2.4:1 เท่า อายุที่พบบ่อยคือ ช่วงวัยทำงานเฉลี่ย  31-50 ปี และพบตามแกนกลางกล้ามเนื้อเป็นส่วนใหญ่ เช่น คอ หลัง สะบัก ถ้าปล่อยทิ้งไว้ไม่รักษาจะทำให้เกิดอาการปวดเรื้อรังและเกิดภาวะซึมเศร้าตามมาทำให้การรักษายากขี้น

ปัจจัยกระตุ้น
- การบาดเจ็บรุนแรงเฉียบพลัน (Macrotrauma) เช่น อุบัติเหตุศีรษะกระแทก ทำให้กล้ามเนื้อคอ บ่าไหล่หดเกร็ง หันคอไม่สุด  รู้สึกมึนและวิงเวียนศีรษะ
- การบาดเจ็บไม่รุนแรงแต่เรื้อรัง (Microtrauma) เช่น อยู่ในท่าที่ไม่ถูกต้องเป็นเวลานาน (เกร็งยักบ่าไหล่ ห่อไหล่)  ยกของผิดท่า
- ความเครียด (Psychological stress) และความเร่งรีบในการทำงาน
- โรคเรื้อรังต่างๆ (Chronic illness) เช่น หมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท  โรคกระดูกสันหลังคด
- โรคของต่อมไร้ท่อ(Endocrine disorder) เช่น วันหมดประจำเดือน  โรคไทรอยด์
- แร่ธาตุและสารอาหารไม่เพียงพอ (Nutritional inadequate) เช่น วิตามิน  กรดโฟลิก

การวินิจฉัย
     กดเจ็บเฉพาะที่ (Regional pain) คลำได้ก้อนเป็นปมแข็ง (Taut band) และแสดงอาการปวดร้าวไปตามอาการที่ปรากฏ (Reproducible refer pain)  จำกัดการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อที่ก่ออาการนั้นๆ

วิธีการรักษา
1.กำจัดปมกล้ามเนื้อที่หดเกร็งที่เกิดขึ้น ได้แก่
     -การยืดกล้ามเนื้อ
     -การนวด
     -การฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อ
     -การใช้เข็มคลายกล้ามเนื้อ
     -การฉีดยาชาเฉพาะจุดไปที่บริเวณกล้ามเนื้อหดเกร็ง

การฝังเข็มกับโรคปวดกล้ามเนื้อ
มี  2  วิธี คือ การฝังเข็มแบบตะวันออกและแบบตะวันตก

     การฝังเข็มแบบตะวันออก
     เป็นการฝังเข็มเพื่อปรับสมดุลของร่างกาย  ยินและหยาง  มีการใช้จุดฝังเข็มทั้งจุดใกล้และจุดไกลเพื่อปรับสมดุล และอาจใช้ไฟฟ้ากระตุ้นเพื่อช่วยลดอาการปวด 
ข้อดี    คือ  ใช้รักษาโรคได้ประมาณ 30 กว่าโรคตาม WHO รับรอง
ข้อเสีย คือ  ใช้เข็มปริมาณมากกว่าและต้องฝังแบบต่อเนื่องเพื่อปรับสมดุล ประมาณ 10 ครั้ง

     การฝังเข็มแบบตะวันตก
     เป็นการฝังเข็มเฉพาะจุดที่เป็นปมกล้ามเนื้อที่หดเกร็ง ซึ่งเป็นบริเวณที่ขาดเลือดไปเลี้ยง ดังที่ได้กล่าวเบื้องต้น ทำให้เกิดการคลายตัวของปมกล้ามเนื้อและมีการเรียงตัวใหม่ของใยกล้ามเนื้อ  รวมทั้งทำให้เลือดกลับมาเลี้ยงบริเวณดังกล่าวได้ดียิ่งขึ้นทำให้นำพาของเสียที่เกิดขึ้นออกนอกกล้ามเนื้อ และมีการหลั่งโพแทสเซียมจากกล้ามเนื้อบริเวณนั้น  ช่วยระงับปวดได้ดีขึ้น
ข้อดี   คือ ได้ผลดีมากในกลุ่มโรคปวดกล้ามเนื้อจากกล้ามเนื้อหดเกร็งเป็นปม (Myofascial pain syndrome)  ใช้จำนวนเข็มน้อยกว่า  ไม่ต้องใช้ไฟฟ้ากระตุ้น  คลายปมกล้ามเนื้อได้ตรงจุดกว่า
ข้อเสีย คือ รักษาได้เฉพาะโรคปวดกล้ามเนื้อจากกล้ามเนื้อหดเกร็งเป็นปมเท่านั้น (Myofascial  pain syndrome)

2. หาสาเหตุและแก้ปัจจัยกระตุ้นที่เป็นต้นเหตุเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ  ได้แก่
- การปรับท่าทางที่ถูกต้องในการทำงาน  ปรับโต๊ะ เก้าอี้ที่ทำงาน
- หาวิธีกำจัดความเครียด  ฝึกผ่อนคลาย
- การแบ่งงานเป็นกะ  ไม่ทำงานหักโหมเกินไป
- การออกกำลังแบบแอโรบิก ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน และเป็นการผ่อนคลาย
- การออกกำลังกายเฉพาะส่วน เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อให้ทนต่องานมากขึ้น เช่น กล้ามเนื้อบริเวณบ่าไหล่  หลังส่วนบน
- การทำกายภาพบำบัด เพื่อรักษาต้นเหตุของโรคบางกลุ่ม เช่น การดึงคอ  ดึงหลังในกลุ่มโรคหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท

เขียนโดย : พญ. สุพรรณี  อำนวยพรสถิตย์     แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู

*****************************************************************

     Myofascial pain syndrome is more often found , it  usually involve muscle pain with specific “ Trigger ”  or  “ tender ”  points , may involve either a single muscle or muscle group and  make muscle weak, numbness   including irregular autonomic nervous system     e.g.  headache , eye blurred , red eye ,  tear
     This syndrome tend to occur more often in women than in men about 2.4:1 times , majority age is average  31-50 year. Often found along the muscle core e.g. neck, back and scapula. Chronicle painful may occur if neglect in curing  will make depression and difficult to cure later.

Activated risk factor
- Macrotrauma e.g.  head accident so make stress in neck , shoulder, dizzies
- Microtrauma e.g. improper posture for prolonged period, (shoulder not straight )
- Stress (Psychological stress) and  hurry  in working
- Chronic illness e.g.   disc herniation, Scoliosis
- Endocrine disorder e.g.   menopause,  thyroid
- Nutritional inadequate  e.g. vitamin , folic acid 

Diagnostic
     Pain at press region (Regional pain) or Taut band and have reproducible refer pain, control for movement pain muscle

How to treatment
1.  Curing the trigger point as described
- Stretch muscle
- Massage
- Muscle exercise
- Acupuncture
- Trigger point injection

Acupuncture with myofascial pain syndrome
 There are 2  methods  are   Eastern style and Western style

     Eastern Style
     This method for reprogram the body to the health, it is like a reset switch and relief pain by electrical stimulate. 
Advantage: Curing disease more than 30 diseases by WHO approved.
Disadvantage: Using neddle more than and must be continuous needling for adjust equilibrium about 10 times.

       Western style
      Needling acupuncture points stimulates trigger point as described above.  so it make decline and realignment of muscle, this cause make the blood can flow well again and to release potassium from the muscle . these chemicals will either change the experience of pain , or they will trigger the release of other chemicals which influence the body’s own internal regulating system. So, it make stimulate the body’s natural healing, and in promoting physical well-being. 
Advantage: Best result with myofascial pain syndrome, using needle less than, nonelectrical stimulate.
Disadvantage: Particularly myofascial pain syndrome curing only

2. Found and Correction the activated risk factor not repeat again as described,
- Work station set up ( table , chair ) and  properly posture
- Stress diminishing , Relaxing practice
- Working in shift , not  over active work.
- Aerobic exercise will help increasing efficiency in working and make relax
- Partially body   exercise  cause  strong for prolonged  working eg  shoulder muscle, upper back.
- Physical therapy    for  curing  causation of  disease eg neck pulling  , back pulling which in the group of  Spinal disc herniation.

Written by  : Doctor Supannee Umnuaypornsatit       Rehabilitation Medicine